Banner

The Killer Inside Me

9.0
Dennis Van Dessel - 02 september 2010




Veralgemenen is zelden ergens goed voor, maar grosso modo kun je zeggen dat er twee soorten controversiële films bestaan. Enerzijds heb je films die bewust proberen om hun publiek te choqueren, in een poging om te verbergen dat ze voor de rest niet zo veel te vertellen hebben. Van die lefgozerige stukjes cinema, die één en al branie zonder inhoud zijn. Ik weet dat veel mensen het niet met me eens zullen zijn, maar voor mij behoren pakweg 'Ex-Drummer' en Gaspar Noé's 'Irréversible' tot die categorie. En dan heb je films waarbij het jammer is dat de controverse de inhoud overschaduwt, omdat de discussie dan opeens over de verkeerde dingen gaat. 'Antichrist' was een gelaagde prent, die echt iets te vertellen had over de relatie tussen man en vrouw, over natuur versus cultuur en over misogynie door de eeuwen heen - maar er waren veel critici die dat allemaal negeerden omdat ze niet voorbij dat ene beruchte shot geraakten (wie hem gezien heeft, zal weten welk shot en zal het wellicht ook niet snel vergeten). 'The Killer Inside Me', de nieuwste worp van snelfilmer Michael Winterbottom, valt ook in die categorie. Twee brutaal gewelddadige scènes hebben ervoor gezorgd dat de prent al snel de reputatie van goedkope exploitation meekreeg, terwijl niets minder waar is. Winterbottom heeft hier een intense, intelligente film noir gemaakt die een niets of niemand ontziende blik werpt in de diepste duisternis van een gestoorde geest.

Casey Affleck is na 'The Assassination of Jesse James' alweer uitstekend bezig als Lou Ford, een hulpsheriff in een onooglijk stadje ergens in Texas, circa 1952. Ford is een gerespecteerd man, die door quasi iedereen aardig gevonden wordt, maar binnenin hem gaan er meer demonen te keer dan in Linda Blair. Hij heeft een vaste vriendin, Amy (Kate Hudson), maar begint een sadomasochistische relatie met het hoertje Joyce (Jessica Alba). Op een dag komt hij er achter dat ook Elmer Conway (Jay R. Ferguson), de zoon van steenrijke industrieel Chester Conway (Ned Beatty) een vaste klant van Joyce is. Ford heeft nog een eitje te pellen met Elmer, en ziet via Joyce zijn kans om wraak te nemen. De eerste slachtoffers vallen, en Ford komt terecht in een domino-effect aan moord en vernieling.

Dat verhaal werd gebaseerd op een hard boiled-roman van Jim Thompson, die ook het bronmateriaal leverde voor 'The Getaway' en 'The Grifters', en meewerkte aan de scenario's voor Stanley Kubricks 'The Killing' en 'Paths of Glory'. Thompson wordt over het algemeen beschouwd als één van de hardste misdaadschrijvers die de VS ooit hebben voortgebracht - een man die leek te schrijven om zijn lezers pijn te doen. En in 'The Killer Inside Me' was dat niet anders: Lou Ford is geen brave, zij het feilbare man die per ongeluk in een foute situatie terechtkomt. Nope, hij is een volbloed sociopaat, die schijnbaar niet in staat is om normale menselijke emoties te voelen. Hij pleegt zijn moorden doelbewust en lijkt geen last te hebben van schuldgevoelens - andere critici hebben hem al vergeleken met Hannibal Lecter, en daar is wel iets van aan. Hoewel Lou Ford veel minder pretentie heeft en nooit termen als "quid pro quo" zou gebruiken, heeft hij een gelijkaardige distantie van zijn daden. Hij is perfect in staat om een vrouw dood te slaan, terwijl hij haar blijft toefluisteren: "Ik hou van je." Alsof het één het ander niet noodzakelijk uitsluit.

Wat veel mensen dwars zat, was het gebrek aan een conventionele psychologische verklaring voor wat Ford doet. We krijgen een paar korte flashbacks die wel een hint geven: als kind werd hij seksueel misbruikt door zijn moeder, die hem verplichtte om haar billenkoek te geven, en zelf verkrachtte hij als tiener een jonger kind. Maar Winterbottom presenteert ons die achtergrond niet als dé alles verklarende motivering voor Fords daden. Ergens binnenin dat personage blijven we met een raadsel over, een zwart gat dat we zelf mogen invullen. Een interessante denkpiste is de manier waarop Winterbottom (en in eerste instantie Thompson) het thema van mannelijkheid introduceert in het verhaal. "In dit stadje," vertelt Ford op de voice over, "ben je een man én een heer, of je bent helemaal niets." 'The Killer Inside Me' speelt zich af op het Texaanse platteland van de jaren vijftig, waarin ouderwetse, conservatieve noties van mannelijkheid en vrouwelijkheid bestonden. Mensen werden verwacht om een keurig leven te leiden en seksualiteit - laat staan afwijkende seksualiteit - was absoluut onbespreekbaar. Het personage Lou Ford lijkt bijna een parodie op die mentaliteit: terwijl hij zich voordoet als een heer onder de heren, is hij heimelijk exact het tegenovergestelde. Lou Ford was dan ook Thompsons manier om de duistere werkelijkheid onder de oppervlakte van het Amerikaanse leven naar boven te halen. (Geen wonder dat hij één van de voornaamste invloeden was op het werk van 'LA Confidential'-auteur James Ellroy, wiens hele oeuvre eigenlijk gaat over de leugen die de American dream is.) Het is dan ook vast geen toeval dat zijn naam Ford is (kan het Amerikaanser dan juist die naam, die eeuwig verbonden zal zijn met de autogigant?) en dat hij een deputy sheriff is, een autoriteitsfiguur die volgens de normale manier van denken absoluut vertrouwd dient te worden.

Het geweld was echter het voornaamste discussiepunt. Wanneer Ford een man vermoordt, doet hij dat meestal kortweg door hem neer te schieten. Het geweld tegen vrouwen is echter iets heel anders: we krijgen twee scènes waarin Ford een vrouw met zijn blote vuisten doodslaat - een langzame, bijna voelbaar pijnlijke procedure die minutenlang in beslag neemt. "Misogynie!," werd er al snel geroepen. "Winterbottom geniet er van om vrouwen te zien lijden!" Onzin, natuurlijk - die moordscènes passen bij het sadomasochisme van Lou Ford. Voor hem zijn die moorden eigenlijk een verderzetting van zijn (toegegeven, bizarre) seksuele voorkeuren. En ja, dat is wel ziekelijk, maar Lou Ford is dan ook niet bepaald het meest stabiele personage in de filmgeschiedenis.

Casey Affleck heeft zich de voorbije jaren geprofileerd als "het meer getalenteerde broertje vàn", en die reputatie houdt hij hier hoog met een werkelijk angstaanjagende prestatie. Zijn lijzige manier van spreken, de koele blik in zijn ogen en zijn doelbewuste lichaamstaal (let erop hoe Ford nooit een overbodige beweging lijkt te maken, hoe zijn hele lichaam gefocust lijkt op eender welk doel dat hij wil bereiken), zorgen voor een ijzingwekkend efficiënte prestatie. Kate Hudson is een meevaller als smeulende Southern belle, terwijl Jessica Alba niet echt veel leven weet te brengen in een personage dat, toegegeven, een beetje underwritten is.

Voeg daar nog een goede sfeerzetting aan toe (alleen al de beginaftiteling zet de toon perfect) en subtiele, onheilspellende muziek, en je hebt één van de betere films van dit jaar. Een harde film, die nergens terugdeinst voor de consequenties van zijn eigen verhaal. Een film die geen gemakkelijke antwoorden biedt, maar elke kijker zijn eigen interpretatie gunt. Kortom: een volwassen film, en dat na een zomer vol kindervermaak. Als dàt verdomme geen deugd doet.iHH

E-mailadres Afdrukken
 
The Killer Inside Me
USA / 2010
Regie: Michael Winterbottom
Scenario: John Curran
Met: Casey Affleck; Kate Hudson; Jessica Alba; Ned Beatty; Elias Koteas; Jay R. Ferguson; Bill Pullman
Duur: 109 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST