Banner

Frozen River

8.0
Dennis Van Dessel - 17 april 2009




De filmindustrie is normaal gezien één van de laatste bastions van pure mannelijkheid: vrouwelijke regisseurs zijn zeldzaam, een crew bestaat doorgaans voor 99 procent uit mannen en Julia Roberts kan doen wat ze wil, maar er zijn nog altijd veel meer kerels die tien miljoen dollar per film betaald krijgen dan vrouwen. Da's dan ook al meteen één reden waarom 'Frozen River' zo'n uitzonderlijke film is (zij het gelukkig niet de enige): de prent werd geregisseerd door Courtney Hunt, het verhaal draait rond twee vrouwen en zelfs de director of photography én de monteur zijn dames. Dat kom je niet dikwijls tegen, maar vergis je niet: dit is geen glossy kwebbelfilmpje over schoenen en vibrators (sterf, 'Sex and the City', sterf!). Hunt heeft van 'Frozen River' een hard, koud en eerlijk thriller-drama gemaakt, met een hart, een ziel en stijfbevroren tenen in winterbotjes.

We bevinden ons in het noorden van de staat New York, vlakbij de grens met Canada, een plek waar het altijd koud is en er overal vuile, met modder gemengde sneeuw ligt. Melissa Leo speelt Ray, een vrouw van middelbare leeftijd die net in de steek werd gelaten door haar man en nu alleen voor haar twee zonen van 5 en 15 moet zorgen. Ze woont in een vermolmde trailer en heeft niet eens genoeg geld om fatsoenlijk eten op tafel te zetten ("alweer popcorn voor het ontbijt", klaagt haar oudste aan het begin van de film). Haar grote droom is om een luxueuzere prefab-woning te kopen, "met een jacuzzi in de badkamer", maar aangezien haar man met al het geld is gaan lopen, lijkt dat er niet echt meer in te zitten. Op een dag maakt Ray kennis met Lila (Misty Upham), een Mohawk indiaanse die op een reservaat aan de grens woont. Lila smokkelt regelmatig illegalen vanuit Canada naar Amerika, over een dichtgevroren rivier heen. Aanvankelijk wilt Ray er niets mee te maken hebben, maar de mensenhandel brengt zoveel geld op, dat ze zich toch laat verleiden om mee te doen.

Tijdens het eerste kwartier heeft 'Frozen River' de allure van een cinema vérité-drama zoals we dat het beste kennen van de gebroeders Dardenne: we krijgen tamelijk droge observaties van het dagelijkse leven van een vrouw in voortdurende geldnood. We zien Ray letterlijk de onderste muntjes uit haar portefeuille schrapen om haar kinderen toch maar lunch money mee te kunnen geven naar school. Ze gaat werken in een luizige winkel, waar de baas haar botweg meedeelt dat ze nooit een fulltime job zal krijgen. En wanneer ze daar niet mee bezig is, schuimt ze de bingo-halls af op zoek naar haar man. Hunt ontwikkelt voor dat eerste deel een kalm tempo, waarin ze de financiële wanhoop van Ray erg goed voelbaar maakt. Ze bakent het hoofdpersonage ook duidelijk af als iemand die zich door de omstandigheden met absoluut niets anders kàn bezighouden dan met de meest pragmatische dingen: geld bijeen schrapen. Zorgen dat de waterleidingen niet vastvriezen. Een kerstcadeau voor haar jongste zoontje kopen.

Daarna wordt het echter duidelijk dat Hunt wel degelijk iets anders van plan is dan zomaar een slice of life te geven van enkele wanhopige personages. Met de introductie van het personage Lila schakelt de film naar een andere versnelling. De regisseur heeft wel degelijk een intrige te vertellen met een begin, een midden en een einde, inclusief een laatste half uur waarin de plot steeds meer weg heeft van een thriller. Echte hardcore arthouse-cinefielen zullen dat misschien teleurstellend vinden, omdat de ontwikkeling van die plot de prent zeker en vast traditioneler maakt - eens de mensensmokkel op gang komt, wordt het al snel vanzelf duidelijk waar de film naartoe gaat. Maar anderzijds maakt die intrige de film ook toegankelijker en meeslepender. Alle respect voor de gebroeders Dardenne en consoorten, maar zouden we er dan echt zoveel méér aan gehad hebben als we Ray anderhalf uur lang hadden zien afwassen, gaan werken, zich zorgen maken over geld enzovoort?

De knappe manier waarop Hunt haar personages heeft geplaatst tijdens het eerste kwartier, zorgt ervoor dat de thriller die 'Frozen River' daarna wordt, eens zo goed werkt. Een scène met een baby is ontegensprekelijk manipulatief, maar erg aangrijpend, en ook de finale is strak opgebouwd. Hunt laat zich nooit verleiden tot Hollywoodfantasieën in die scènes, maar weet wel behoorlijk wat suspense binnen te smokkelen.

Inhoudelijk wil de regisseur in de eerste plaats een boom opzetten over de manier waarop morele overwegingen meer en meer opzij geschoven worden door mensen in nood. Ray en Lila zijn zeker geen slechte mensen en ze voelen zich ook niet specifiek geroepen om wetten te overtreden, maar kijk eens hoe ze leven. Wie kan zeggen dat hij niet dezelfde beslissingen zou nemen, legaal of illegaal?

Los daarvan snijdt Hunt ook - zij het dan subtiel - het thema racisme aan. Wanneer Ray en Lila met een lading illegalen onderweg zijn, verzekert Lila dat de politie Ray niet zal tegenhouden: "Jij bent blank." En inderdaad. Later in de film vervoeren ze een Pakistaans koppel met een rugzak. "Die rugzak neem ik niet mee," zegt Ray onmiddellijk, eens ze begint te vermoeden dat haar vracht wel eens uit moslims zou kunnen bestaan. "Misschien zitten er bommen in." Iedereen heeft zo z'n eigen vooroordelen, inclusief mensen die helemaal onderaan de sociale ladder staan.

Die thema's worden aangedragen, de één al wat nadrukkelijker dan de ander, maar ze worden er nooit met de voorhamer ingeslagen. In de eerste plaats blijft dit een erg individueel, en geloofwaardig drama over twee specifieke vrouwen, in plaats van over een thema. Die vrouwen worden overigens prima gespeeld door Melissa Leo en Misty Upham - understated, maar altijd met een intensiteit die je vanaf het begin van de film vastgrijpt en je niet meer loslaat.

'Frozen River' is een krachtig drama en een spannende thriller. Een film met een heel goed gevoel voor plaats en tijd, gemaakt door een regisseur die haar personages van binnen en van buiten kent. Als ze dit soort films blijven maken, zullen we misschien toch moeten overwegen om de vrouwen wat vaker uit de keuken te laten.

E-mailadres Afdrukken
 
Frozen River
USA / 2008
Regie: Courtney Hunt
Scenario: Courtney Hunt
Met: Melissa Leo; Misty Upham; Charlie McDermott; Michael O'Keefe
Duur: 97 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST