Banner

The Curious Case of Benjamin Button

6.0
Dennis Van Dessel - 11 februari 2009





166

Hoewel zijn naam bij het publiek allicht niet bijster bekend is, is Eric Roth één van de meest gerespecteerde mensen in Hollywood. Hij schreef de scripts voor successen als 'Forrest Gump', 'The Insider', 'Munich' en 'The Good Shepherd', wat in de praktijk betekent dat hij zijn laptop niet eens meer bovenhaalt als er niet eerst een bedrag met zes cijfers op zijn bankerekening is gestort. Oké, hij was ook wel één van de verantwoordelijken voor Kevin Costners legendarische flop 'The Postman', maar destijds was iedereen zo druk bezig Costner daar tot op z'n veters voor af te fikken, dat Roth er stilletjes onderuit wist te muizen. Ik veronderstel niet dat die titel de eerste is die hij vermeldt tijdens conversaties. Nu is de brave man voor de vierde keer genomineerd voor een Oscar met 'The Curious Case of Benjamin Button', een nostalgische fantasie die zowel qua toon als qua inhoud veel te danken heeft aan grote broer Forrest. "I was born under unusual circumstances," horen we Brad Pitt met een vet Zuidelijks accent zeggen op de voice-over, maar laat u niks wijsmaken: wat de kwaliteiten van de film verder ook mogen zijn, echt ongewoon of onvoorspelbaar wordt dit geval van Benjamin Button nooit.

Benjamin wordt geboren in 1918, als de zoon van - jawel - een knopenfabrikant. Zijn moeder sterft in het kraambed, en ook hijzelf lijkt aanvankelijk geen lang leven beschoren. Zijn huid is één en al rimpels, hij heeft glaucoom en zijn botten hebben de broosheid van die van een tachtigjarige. Benjamin wordt door zijn radeloze vader ten vondeling gelegd bij Queenie (Taraji P. Henson), een vrouw die een bejaardentehuis leidt. Iedereen verwacht dat hij snel zal sterven, maar niets is minder waar: Benjamin blijkt immers omgekeerd oud te worden. Hoe hoger zijn leeftijd, hoe jonger hij er uit ziet.

Met die premisse als kapstok, volgen we de avonturen van Benjamin Button over de loop van zo'n zeventig jaar. Hij gaat in dienst op een vissersboot, komt letterlijk in aanvaring met een Duitse onderzeeër tijdens WO II, wordt verliefd op danseres Daisy (Cate Blanchett) en ga zo maar door. Dat alles natuurlijk in het licht van zijn eeuwig verjongingsproces, dat als een tijdbom onder zijn hele bestaan tikt.

Dat verhaal werd losjes gebaseerd op een kortverhaal van F. Scott Fitzgerald (de schrijver van 'The Great Gatsby'), maar waar de originele auteur vooral een komische spielerei wilde creëren, is het Eric Roth en regisseur David Fincher duidelijk menens. Zij hebben zowaar een bespiegeling over de vergankelijkheid voor ogen. Door oud geboren te worden, ervaart Benjamin immers meteen alle fysieke beperkingen van een man die al met één been in het graf staat. Hij woont ook in een bejaardentehuis, wat inhoudt dat hij regelmatig met de dood geconfronteerd wordt. Meer dan eender welk ander kind begrijpt hij vanaf het begin wat er hemzelf en alle mensen om hem heen te wachten staat. Hij weet dat alles verloren gaat, dat alles eindig is, omdat hij daar letterlijk mee is opgegroeid. De toekomst en de manier waarop je de wereld verlaat - dingen waar de meeste mensen alleen naar kunnen raden - neemt hij vanaf zijn vroegste jaren mee.

Dat thema klinkt ongelooflijk deprimerend, maar geen zorgen, dit is en blijft Hollywood. Roth weet in zijn script een toon te vinden die sterk doet denken aan de gevangenisfilms van Frank Darabont, 'The Shawshank Redemption' en 'The Green Mile'. In plaats van boos of bang te worden bij de gedachte aan een eeuwig aanwezige dood, krijgen we een rustige, filosofische aanpak, die wordt samengevat in de slagzin: "You can be as mad as a mad dog at the way things went. You could swear, curse the fates, but when it comes to the end, you have to let go." Een citaat dat ongeveer tien keer wordt herhaald in de film, opdat we toch maar zouden begrijpen dat het echt wel belangrijk is. Een mens wordt geboren en een mens sterft - al wat daar tussenin zit, is een bonus.

Voor Eric Roth is 'Benjamin Button' dus eigenlijk business as usual. Een 'Forrest Gump'-achtig verhaal over een vreemd leven waar we allemaal een moraallesje naar keuze uit kunnen trekken. Voor David Fincher daarentegen is dit één van zijn meest atypische films. De maker van beenharde, vaak cynische prenten als 'Seven' en 'Fight Club' lijkt hier een gigantische chill pill te hebben genomen en bekijkt het leven misschien nog net niet door een roze bril, maar dan toch zeker door een lichtpaarse. Ik had op voorhand niet durven voorspellen dat Fincher ooit zo positief uit de hoek zou komen. Het zal dan ook wel geen toeval zijn dat de regisseur uitgerekend voor deze, zijn meest toegankelijke en conventionele film, eindelijk al die prijzen krijgt die hij al lang verdiende voor zijn vorige projecten (of er toch minstens voor genomineerd wordt, waarna Danny Boyle er mee gaat lopen voor Slumdog Millionaire').

De hardcore Fincher-fans - te herkennen aan de director's cut van 'Zodiac' en 'Alien 3' in hun dvd-collectie - zijn misschien begrijpelijk teleurgesteld dat de filmmaker ditmaal zo'n softe prent heeft gedraaid, maar beoordeeld op z'n eigen voorwaarden, is 'Benjamin Button' geen slechte cinema. Het verhaal wordt meeslepend verteld, de dik twee en een half uur glijden zachtjes voorbij, de acteurs doen het goed en hier en daar - ik ben een watje, ik beken! - zit er ook echt wel een aangrijpende scène tussen. Benjamin die met de vrouw van zijn leven naar een feestje gaat en daar wordt aanzien voor haar grootvader, zodat hij stilletjes de aftocht blaast - pijnlijk en mooi tegelijk.

Bovendien is Fincher nog steeds zijn visuele flair niet verloren. De speciale effecten - vooral een meterhoge, zwaar verrimpelde versie van Brad Pitt als bejaarde kleuter tijdens het eerste half uur van de film - zijn fenomenaal, en niemand hoeft de regisseur nog te vertellen hoe hij een actiescène in beeld moet brengen (dat gevecht met de duikboot!) of een kleurenfilter moet gebruiken (die sepiatinten!). De visuele stijl van 'Benjamin Button' is duidelijk verwant aan die van Jean-Pierre Jeunet in 'Amélie' en 'Un Long Dimanche de Fiancailles' en moet daar zeker niet voor onderdoen.

Maar ook daar bots je weer op het fundamentele probleem van deze 'Benjamin Button': het is goed gedaan, maar origineel is nog iets anders. Fincher en Roth hebben hier een oerklassieke Hollywoodfilm in elkaar gestoken, waarin milde levenslessen gekoppeld worden aan een kabbelende verhaallijn en een netjes afgelikte fotografie. En da's prima, maar let's face it: de opwinding van knetterende in your face-stukjes cinema als 'Seven', 'Fight Club' en zelfs (zij het in een ander opzicht) 'Zodiac' is hier ver te zoeken.

E-mailadres Afdrukken
 
The Curious Case of Benjamin Button
USA / 2008
Regie: David Fincher
Scenario: Eric Roth
Met: Brad Pitt; Cate Blanchett; Elias Koteas; Julia Ormond; Tilda Swinton
Duur: 166 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST