Banner

Christmas in Paris

1.0
Dennis Van Dessel - 21 december 2008







"De laatste film van een levende legende", koppen de affiches van 'Christmas in Paris'. En waarom ook niet - Gaston Berghmans, de Antwerpse komiek die in een straal van 10 kilometer rond 't stad altijd wereldberoemd zal blijven als Joske Vermeulen, is onderhand 82 en dus wel toe aan wat lofbetuigingen. De eerbetonen op VTM en in theaterzalen overal ten lande wezen hem gegund. Dit regiedebuut van de iets minder wereldberoemde (in 't stad of daarbuiten) acteur Hans Rooyaards werd dan ook met veel bombast aangekondigd als zijn afscheid. Een laatste grote rol - ditmaal een dramatische, om te bewijzen dat hij het echt wel kàn - voordat het doek definitief dicht gaat. Daarom ook dat het bijna fysiek pijn doet om de film in kwestie te moeten aanschouwen, laat staan hem te bespreken. Afscheid van Gaston Berghmans of niet, de hele film baadt immers in een sfeer van totale incompetentie die niet alleen genant is, maar ook moeilijk om te geloven. Was er dan niemand op de set aanwezig die al eens eerder een film had gemaakt? Nee, sterker, was er wel iemand aanwezig die ooit al een film had gezien en op die manier misschien een basisbegrip had opgebouwd van hoe die dingen in elkaar horen te zitten?

'Thuis'-acteur Mathias Van De Vijver speelt Nick, een tiener die wegloopt uit een inrichting in de Ardennen en zo Leon (Berghmans) tegen het lijf loopt. Leon is een aan lager wal geraakte komiek, wiens carrière volledig voorbij is en die nu troost zoekt in drank. Omdat hij, ondanks al zijn trauma's, heimelijk best wel een toffe pee is, trekt Leon zich het lot van Nick aan, en hij helpt de jongen om opnieuw in contact te komen met zijn grootmoeder Alice (Chris Lomme). Het onwaarschijnlijke trio trekt zelfs naar Parijs om daar hun onuitputtelijke stroom demonen onder ogen te komen.

In zekere zin valt het duidelijk te merken dat 'Christmas in Paris' geregisseerd werd door een acteur. De hele film zit namelijk afgeladen vol met Grootse Momenten, het soort van plechtstatige scènes boordevol spetterende emoties waar acteurs gek op zijn, omdat ze hen de kans geven om eens goed uit te pakken. 'Christmas in Paris' is een buffet aan emotionele uitspattingen: Mathias Van De Vijver heeft nagenoeg geen enkele scène waarin hij niet a) hartverscheurend zit te snikken; b) razend kwaad is of c) een ander soort meltdown beleeft. Chris Lomme mag een soort van Cruella De Ville neerzetten die, van het ene moment op het andere plotseling omslaat in een zachtaardig grootmoedertje, en Gaston Berghmans mag zich in een oncomfortabele mix van plat Aantwaarps en geforceerd standaardnederlands proberen in te leven in de rol van suïcidale zuiplap. De ene geladen monoloog volgt de andere op in een film die gaandeweg de allures krijgt van een catalogus aan rampzaligheden: een jongen wiens ouders dood zijn, alcoholisme, mishandeling, falende carrières, kanker, criminaliteit, zelfmoord... Noem maar iets ergs op en het zal er wel in zitten.

Die opeenhoping van alles wat een mens niet wilt tegenkomen in zijn leven is ontegensprekelijk oprecht bedoeld (dat is misschien nog het ergste): Hans Royaards was er vast van overtuigd dat hij een ontroerend drama aan het maken was over de dingen des levens. Maar in de praktijk is zijn scenario zo gekunsteld en overdreven dat de film onbedoeld lachwekkend wordt. Royaards mikt vanaf de eerste seconde op die grootse emoties, wat 'Christmas in Paris' een film zonder opbouw maakt. Een gewoon drama begint vanuit een bepaalde situatie, laat die situatie erger en erger worden en eindigt ten slotte ofwel bij loutering, ofwel bij een negatieve afloop. 'Christmas in Paris' begint echter al waar de meeste van die films eindigen. Royaards mikt voor élke scène in zijn prent op een intensiteit, een gevoeligheid, die hij niet heeft verdiend. Elke scène in 'Christmas in Paris' is bedoeld als pay-off, als emotioneel hoogtepunt. Set-up valt er niet in terug te vinden. Tegen de tijd dat de film een uur bezig is, ben je klaar om te roepen: "En nu moet er nog iemand zijn benen verliezen! En nu moet er nog een nazi bij komen! En nu komt er plots een tsunami!" Maar goed, ik wil Royaards ook niet op ideeën brengen.

Dat alles weegt ook door in de dialogen, die allemaal klinken alsof ze voor de trailer bestemd zijn. Ik geloof niet dat ik ook maar één regel tekst in de film heb gehoord die niét geforceerd klonk. "Mannen van 80 mogen ook dromen," horen we Mathias Van De Vijver zeggen, alsof hij zelf niet beseft hoe melig die woorden klinken. En van dat soort one-liners hangt de film aan elkaar - regels tekst die waarschijnlijk heel diepzinnig lijken als je een paar borrels op hebt, maar in de nuchtere wereld gewoon clichématig en fake zijn. "Je verliest in het leven meer dan je wint," orakelt Gaston Berghmans. Chris Lomme vraagt zich luidop af: "Wat heb ik gedaan?" (misschien tussen de bedrijven door stiekem gefilmd nadat Lomme nog eens door het scenario had gebladerd), en wanneer Van De Vijver een punt wil duidelijk maken, doet hij dat door te schreeuwen: "Ik haat u, ik haat, ik haat u. Ik haat u. Echt." Ja maar, écht, hè!

Ook technisch is 'Christmas in Paris' absoluut verbazingwekkend in zijn onkunde. Royaards gaat over zijn as van 180 graden alsof het niks is (die as is een imaginaire lijn van waar je de actie filmt en waar je niet over mag gaan, of je desoriënteert het publiek), monteert van wijde top shots naar close-ups zonder dat daar een reden voor te bedenken is, en slaagt er zelfs in om zijn acteurs niet altijd afdoende te belichten. Let op een scène, vroeg in de film, waarin Berghmans op het dek van zijn woonboot staat en spreekt tegen Mathias Van De Vijver, die aan wal is. Je ziet Berghmans' gezicht niet eens. Een extra licht opstellen was allicht te veel moeite. Ook de continuïteitsfouten zijn soms hilarisch: zo verschijnt er tijdens de eindscène plotseling miraculeus een stoel op het dak van een hotel (in het voorafgaande wijd shot is die stoel er nog niet, maar dan plotseling in de close-up, hocus-pocus-pas, kan Chris Lomme op haar gemakje gaan zitten). Littekens op de borst van Mathias Van De Vijver verschijnen en verdwijnen naargelang de werklust van de make-up persoon, en een belangrijk rekwisiet (een buiksprekerspop) vindt op onverklaarbare wijze zijn weg naar eender welke plaats waar de makers hem nodig hebben. Niets van dat alles is echter even mysterieus als het optreden van Hans Royaards zelf als notaris, die om de één of andere reden de waarheid over het verleden van Mathias Van De Vijver achterhoudt. We komen nooit te weten waarom, noch waarom hij aan het einde plots in huilen uitbarst. De wereld is in veel opzichten een onverklaarbare plek.

'Christmas in Paris' is zo slecht dat het treurig is om er over te moeten schrijven. Dit is niet eens een slechte film in de gebruikelijke betekenis van het woord, maar een project waarvan je haast onmogelijk kunt geloven dat er professionele mensen aan hebben meegewerkt. De meest fundamentele regels van de cinema worden hier met de voeten getreden. Sorry, Gaston, misschien moet je toch nog maar eens één extra film overwegen, om écht in schoonheid te kunnen eindigen.

E-mailadres Afdrukken
 
Christmas in Paris
België / 2008
Regie: Hans Royaards
Scenario: Hans Royaards
Met: Gaston Berghmans; Mathias Van De Vijver; Chris Lomme; Hans Royaards; Paul Ambach
Duur: 120 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST