Banner

Entre les murs

9.0
Barbara Van Ransbeeck - 07 oktober 2008





128 min./ F /2008

Een schrijver die zelf de hoofdrol vertolkt in de filmadaptatie van zijn autobiografische roman? Nee, dat hebben we nog niet vaak zien gebeuren in filmland. In dit geval bleek er niemand zo geknipt als François Bégaudeau om zichzelf te spelen in 'Entre les murs'. De voormalige leerkracht (en filmcriticus!) die zijn ervaringen in een Parijse middelbare school in boekvorm goot, kent niet alleen de leefwereld uit 'Entre les murs' op zijn duim, hij blijkt nog eens over een pak scenario-, improvisatie- en acteertalent te beschikken ook. En niet alleen François blijkt een curiosum in het filmwereldje dat vraagt om in de hemel geprezen te worden, de hele slice of life die regisseur Laurent Cantet ('L'Emploi du temps' en 'Vers le sud) heeft ingeblikt, is verbluffend: het moet zowat de eerste en enige film zijn die écht weet te vatten wat er zich binnen het schoolgebouw afspeelt. Nog nooit is de tijd in een cinemazaal zo snel voorbijgevlogen en viel elke context rondom ons weg: we zaten tussen de vier muren van het klaslokaal en nergens anders.

Het belsignaal gaat. Het schooljaar is weer begonnen. François Bégaudeau geeft Franse les in een klas in het vierde middelbaar, die een bonte mengeling is van culturen, ideeën, rassen en smaken. Een stoere zwarte hiphopjongen die niet stil kan zitten, een Franse emo met lange froefroe voor de ogen, een brutaaltje met Zuid-Amerikaanse roots en een Chinese leergierige immigrant... een miniwereldbol van vierentwintig mensen die voor één jaar verplicht zijn om samen lief en leed te delen. François is niet de strenge leraar die zijn les op monotone manier aframmelt en met strafwerk en onverwachte testen gooit, hij doet er alles aan om zijn 'probleemleerlingen' warm te maken voor werkwoordsvervoegingen, schrijfopdrachten en zelfs Socrates. Met ironie, gevoel voor humor en véél geduld probeert hij zijn klas tot actie aan te zetten. De motivatie is soms zoek bij zijn leerlingen - ze hebben wel andere zorgen aan hun hoofd dan de imparfait du subjonctif - voelen zich nogal snel persoonlijk aangevallen en laten hun ongenoegen dan ook luidop blijken. Zowat alles stellen ze in vraag en meester François probeert hen op die momenten de knepen van het argumenteren bij te brengen. Het klaslokaal lijkt soms meer een podium waar meester en leerlingen in hun eigen taal een rap battle uitvechten: ze discussiëren over respect, rassendiscriminatie, hun ware nationaliteit, privacy, de leraars geaardheid, ... over alles eigenlijk.

Regisseur Laurent Cantent kiest voor een documentaire-achtige, registrerende, realistische aanpak om zijn 'tranche de vie' van het leven op de Parijse middelbare school in beeld te brengen. Maandenlang oefende hij met een cast van 14-jarige niet-professionele acteurs om het beste van zichzelf te laten zien, namelijk zo getrouw mogelijk zijn in hun eigen turbotaaltje. Ze behielden zelfs hun eigen naam. De levendige discussies die in de film gevoerd worden, voelen dan ook echt aan. Het is haast niet te geloven dat de jongeren het 'maar' gespeeld hebben. We wanen ons in een echte klas in het 20ste arrondissement in Parijs. Geen geromantiseerde high school movies of 'Dangerous Minds'-toestanden waarbij de personages in clichés worden ondergebracht: de veel oudere stoere jongen die de klas molesteert, de seut die alleen hoge punten scoort, de populaire sportgast en een lerares die een leren jasje aantrekt om aansluiting tot haar leerlingen te vinden. Hoe mondig, goedgezind en monter François ook is, soms weet hij het evengoed ook niet meer. Een leraar knapt in de leraarszaal, ouders begrijpen niet waar hun zoon mee bezig of kunnen op de ouderavond niet genoeg Frans om de situatie van hun zoon te bespreken. Leraars zoeken naar oplossingen voor de herrieschoppers, maar de juiste blijkt er niet tussen te zitten. Honderdmaal op tafel kloppen of de stem schor schreeuwen, krijgt de leerlingen soms nog niet stil.

In de film wordt nergens aangestuurd op de juiste pedagogische aanpak van deze hangjongeren, er wordt gewoon getoond hoe het er vandaag aan toe kan gaan in de klas en hoe beide partijen met de situatie omgaan. Soms is het er feest, soms loopt iedereen hooggevoelig of met een lang gezicht rond. Door het leven op de school te tonen zonder er symboliek in te leggen, te veel tralala rond te verkopen of er een echt plot in te verwerken of uit te lokken, krijgen we een heel raak beeld van hun schoolleven in al zijn facetten. Een verwijt dat François al kreeg van sommigen van zijn eigen leerlingen: het boek was niet zo interessant, omdat het te veel op hun leefwereld leek.

Interessant is de film voor ons gelukkig wel, en wel elke moment. Je leeft mee met elke hoogoplaaiende discussie, voelt mee, denkt mee met beide partijen en krijgt zelfs zin om je te bemoeien. Je betrapt jezelf erop vragen te stellen over hoe je het zelf zou aanpakken en wie er gelijk heeft. 'Entre Les Murs' durft uiterst gevoelige thema's binnen het onderwijssysteem van de Black-blanc-beure op een normale, eerlijke manier aan te snijden. Cantet slaagt erin om op geloofwaardige en verrassend entrainerende manier de explosieve dynamiek van een hele klas over de duur van een jaar op prachtige wijze in beeld te brengen. Misschien wel meest authentieke, levendigste reconstructie van de gebeurtenissen binnen de muren van een klaslokaal ooit, die dankzij de terechte Gouden Palm in Cannes gelukkig de kans krijgt om door velen bewonderd te worden.

E-mailadres Afdrukken
 
Entre les murs
Regie: Laurent Cantet
Scenario: François Bégaudeau
Met: François Bégaudeau; Esmeralda; Souleyman; Wei; Henriette; Bubacar;

Advertentie
Banner
Advertentie

TEST