Banner

Funny Games US

7.0
Barbara Van Ransbeeck - 17 april 2008





107 min. / USA - Oostenrijk / 2007

Eerlijk? Het idee om als regisseur een remake van je eigen film te maken vinden wij maar zo-zo. Zeker wanneer het gaat om een film met een eenmalige knock-out formule, zoals bij 'Funny Games'. Al helemaal absurd wordt het wanneer je als regisseur geen haartje wilt verleggen en kiest voor een shot-by-shot-remake, waarbij enkel de cast en de taal het origineel van de remake onderscheiden. Dan staat de vraag brutaal recht uit de dode waarom we met het origineel geen genoegen kunnen nemen (en nog belangrijker: wanneer oh wanneer die Amerikanen nu eindelijk eens ondertitels gaan leren lezen?). Michael Haneke kreeg uiteraard een aardig sommetje om 'Funny Games', zijn meest controversiële film uit 1997, in een Amerikaans sausje te dippen, maar wie zijn werk kent, weet dat hij geen schoothondje is: het is his way or the highway en dus moet hij wel een heel goede reden gehad hebben om zomaar in herhaling te vallen. En die heeft hij: met 'Funny Games US' hoopt hij een groter Amerikaans publiek te bereiken (en liefst ook te choqueren). Het verhaal van de film - twee jonge gasten gijzelen een gezin en maken er een vernederend spelletje van wie het langst blijft leven - is volgens hem voor de USA, de grootste geweldconsumenten ter wereld, het meest relevant. Mooi voor de portemonnee van Haneke (al heb ik mijn twijfels of Amerika er pap van zal lusten) en mooi dat de film nu eindelijk de oceaan is over geraakt, maar wie de originele film al gezien heeft, heeft aan deze remake natuurlijk weinig boodschap. Een geluk dat een remake van een sterke film soms ook gewoon als een sterke film overeind blijft.

Haneke kon niets bedenken dat hij aan 'Funny Games' wou veranderen. De boodschap was volgens hem duidelijk en nog steeds relevant. Het scenario van 'Funny Games' is dan ook een exacte kopie van het origineel: twee beleefde knullen, Paul (Michael Pitt) en Peter (Brady Corbett) in Coralwitte tennisoutfit en bijpassende handschoenen dringen op legale wijze het vakantiehuisje van een gezin binnen (ze komen eieren lenen), maar na een schermutseling komen hun ware bedoelingen al snel bovendrijven: ze willen een spelletje spelen, een sadistisch spelletje dat ze zelf heel grappig vinden. Het heet: wie blijft het langst leven? Anna (Naomi Watts), haar man Georg (Tim Roth) en hun 10-jarig zoontje Georgie worden ongewild de speelbal van hun duivels gepest. Het drietal ondergaat in willekeurige volgorde hun klucht van pijn, verscheurend verdriet, vernedering en psychologische kwelling.

De wijze witbaard Haneke moet zeker in de verleiding gekomen zijn tijdens het filmproces om allerlei aanpassingen aan te brengen, - iets dat je opnieuw doet, tracht je toch altijd te verbeteren - maar onze Michael zou zichzelf niet zijn als hij zich niet minstens een tiende zo masochistisch gedroeg als 'La Pianiste' uit zijn gelijknamige film. Hij hield op de set dan ook alle aspecten van zijn film streng onder de knoet: van de dialogen, over de setting, de camerastandpunten, de sfeer, enz... alles moest en zou hetzelfde blijven. Het werd bijna een weddenschap met zichzelf: zou ik het kunnen? En ja, het is hem gelukt. Natuurlijk zijn er onvermijdelijk kleine verschuivingen gebeurd: de hond in de film is van een ander ras, de haarkleur van de jongens is anders, een draadloze telefoon werd een gsm, de tekst over het 'tutoyeren' kon niet in het Engels, ... maar dat zijn pietluttige details. Als er verschillen zijn, dan zitten die bij de acteerprestaties en aangezien Haneke van zijn acteurs bijna identieke bewegingen en gedragingen eiste als van hun Duitse voorgangers, valt ook hier bijna geen verschil te merken. Bijna zeg ik.

Michael Pitt en het psychopatenbestaan is een match made in hell. Die kerel straalt de perfecte combinatie uit van naïef omhulsel en een creepy inhoud. Hij staat samen met Joseph Gordon- Levitt ondertussen wel een beetje bekend om zijn eigenzinnige filmprojecten in de alternatieve Amerikaanse filmscene ('The Dreamers', 'Last Days', 'Delirious'). Dat hij in een innerlijke morele strijd verwikkeld was bij het vertolken van deze überslechte mensch, daar was bij deze talentvolle acteur niets van te merken. Ook Brady Corbett (Brian uit 'Mysterious Skin', een al even eigenzinnig baasje dus) als 'bolleke' laat de ironie lekker rond zijn witte onschuld stralen en ook Noami Watts is uitstekend doorleefd als het emotioneel uitgewrongen zeemvel dat onder het getreiter van haar overblijft. Over het algemeen werkten de scènes met de Duitstalige acteurs echter nét iets beter. Zeker die waarin de Duitse Paul zich rechtstreeks tot het publiek richt, leken iets diepere gaten in je ziel te branden (en waar is trouwens die knipoog gebleven?). Is het hun bekende kop die de Engelstalige acteurs een beetje tegenwerkt en het verrassingseffect wat wegneemt? De cast maakt veel indruk, maar straalt net dat tikje minder de dreigende spanning uit die het origineel zo verschrikkelijk nagelbijtend maakte.

Naomi Watts heeft trouwens lang getwijfeld of ze de rol zou spelen, uit angst voor de reacties in Amerika. Niet onterecht natuurlijk. Staat Amerika wel open voor deze film? Want ook met deze nieuwe versie doelt Haneke natuurlijk op hetzelfde: provoceren en kritiek geven op de manier waarop geweld in de media wordt afgebeeld. En dat bereikt hij ook met deze remake weer. Mensen zullen door de gebeurtenissen in de film gechoqueerd zijn, zullen weglopen uit de zaal, op hun achterste pootjes dansen en dat om de verkeerde redenen: Haneke toont bijna geen expliciet geweld, zeker niet meer dan de portie die de Amerikaan dagelijks gemiddeld op zijn bord krijgt. Wat hij wél doet, is met de kijker zijn voeten én geweten spelen en dat blijkt soms moeilijker te verteren.

'Funny Games' wordt vaak in het rijtje geplaatst naast 'Natural Born Killers' (1994) en 'C'est Arrivé Près de Chez Vous' (1992), die allebei ook een kritiek leveren op de manier waarop geweld in films en media als dagelijkse kost in onze strot wordt geramd. Het verschil is echter dat bij 'NBK' zo flitsend tewerk werd gegaan, dat het dankzij de 'coole' geweldexploitaties een culthitje is geworden, terwijl 'Funny Games' in iets héél anders slaagt: de kijker een plets in het gezicht verkopen en een geweten schoppen zonder hiervoor één bloedklonter over het scherm te laten vloeien. Haneke verheerlijkt het geweld niet, maar registreert wel de gevolgen en het psychologische lijden ervan. Het effect op de kijker is daardoor des te groter. Niet alleen gaat de fantasie werken, de kijker voelt zich ook in een ongemakkelijke positie gedrukt. Zeker wanneer één van de funny boys, Paul recht in de camera kijkt en de kijker persoonlijk bij het verhaal betrekt. De film speelt met de kijker, op dezelfde manier als de jonge mannen een 'spelletje spelen' met het gezin, en prikkelt zijn geweten. Is het wel normaal dat ik steeds joel voor de wraakzuchtige slachtpartijen van mijn filmhelden, goedkeurend grom wanneer er hersentjes in het rond spetteren en geniet wanneer blaffers in slow motion op iemand worden leeggeschoten?

De kans dat de Amerikanen ook daadwerkelijk over zichzelf gaan nadenken, schat ik vrij klein, maar met zijn remake is Haneke wellicht in zijn hoofddoel geslaagd: met Naomi Watts en de geinig ogende trailer (dat muziekje!) als lokaas zullen er inderdaad méér Amerikanen de film onder ogen krijgen (maar er niet pe sé van houden). Voor filmliefhebbers als u en ik die 'Funny Games' in originele versie zagen, biedt de Amerikaanse film totaal geen meerwaarde, vooral omdat het een film is die je eigenlijk maar één keer ondersteboven kan blazen. Opnieuw gaan kijken heeft dus weinig zin. Hoe het voelt om deze versie voor het eerst te zien, kan ik helaas niet navertellen, ik kan alleen zeggen dat de US-film een klein beetje minder krachtig was dan het origineel, maar voor een 'remake' (dat woord heeft toch écht een negatieve connotatie) had het véél erger kunnen zijn. De spanning is nog steeds zodanig te snijden dat het gezoem van de krekels op de achtergrond je begint te irriteren. Engels of Duits, Ulrich of Naomi op de coverposter, los gehen of shall we begin?, het blijft een geweldig straffe film, die de teasers uit de trailer allemaal waarmaakt: daring and dangerous, extreme and evil en magnificent and monstruous.

E-mailadres Afdrukken
 
Funny Games US
USA - Oostenrijk / 2007
Regie: Michael Haneke
Scenario: Michael Haneke
Met: Naomi Watts; Tim Roth; Michael Pitt; Brady Corbett
Duur: 107 min.


Klassiekers:
Funny Games

Advertentie
Banner
Advertentie

TEST