Banner

Charlie Wilson's War

8.0
Dennis Van Dessel - 11 januari 2008





97

Niet dat het een vraag was die écht op m'n lippen brandde (de enige vraag die op mijn lippen brandt is waar De Ware zich wel mag bevinden en hoeveel dat wel zou mogen kosten), maar de voorbije jaren waren er toch momenten waarop ik me afvroeg wat er was gebeurd met Tom Hanks. Serieus, het ging niet goed met die mens. Hij liet zich door zijn oude vriend Robert Zemeckis omtoveren tot een griezelig bewegend wassen beeld in 'The Polar Express' en hij vertoonde nóg minder teken van leven in 'The Da Vinci Code', een film over een slaapwandelaar die raadsels oplost waar naïeve Amerikanen vervolgens in geloven omdat de roman die als bronmateriaal diende de enige is die ze ooit hebben gelezen. En jà, de voorgaande zin is grammaticaal correct, ik heb 'm gecheckt. Het is nu pas, vijf jaar na de laatste Tom Hanksfilm die een beetje de moeite was ('Catch Me If You Can'), dat Hollywoods favoriete knuffelbeer nog eens zijn gezicht laat zien in een prent die niet ogenblikkelijk verticaal geklasseerd kan worden. Integendeel zelfs - in een regie van veteraan Mike Nichols (wiens carrière van 'Who's Afraid of Virginia Woolf' tot 'Closer' gaat; geen sukkelaar dus), werd 'Charlie Wilson's War' een knappe, satirische tragikomedie waarin Hanks (en wie schetst onze verbazing?) zowaar toont dat hij nog beschikt over een stel ballen. Oké, misschien niet zo'n geweldig grote - het onderwerp van de film ligt immers alweer zo'n twintig jaar in het verleden en is dus nog redelijk safe - maar niettemin ballen.

De film vertelt het ware verhaal van Charlie Wilson, een Texaanse congressman die zijn plicht tegenover zijn kiezers met een korreltje zout lijkt te nemen. Hij begint om tien uur 's ochtends al met een eerste tik whisky in z'n koffie en omringt zich met vrouwen die met een C-cup meestal niet toekomen. Een mens gaat tenslotte toch voor iéts in de politiek. Het is 1980, en wanneer Wilson op het nieuws beelden ziet van het Russische leger dat Afghanistan binnenvalt, is hij meteen gefascineerd. Amerika wordt toch verondersteld om tegen het communisme te vechten, waarom daar dan niet? Onder invloed van Joanne Herring (Julia Roberts, of all people), een extreem-rechtse society madame, besluit Wilson te gaan praten met de dictator van Pakistan over de mogelijkheid om de Moedjahedin, de Arabische rebellen tegen de Russen in Afghanistan, van wapens te voorzien. Met de hulp van CIA-agent Gust Avrakotos (een heerlijk ranzige Philip Seymour Hoffman), weet Wilson over de loop van de volgende jaren zo'n miljard dollar aan materiële steun los te krijgen voor deze geheime oorlog. Aan het einde van de jaren tachtig, met de terugtrekking van de Russen uit het land en het instorten van het Oostblok kort daarna, werd Wilson dan ook als een held gevierd. Totdat de Moedjahedin hun door Amerika voorziene wapens en training gingen gebruiken voor andere doeleinden - enkele jaren later zouden ze bekend staan als Al Qaida.

'Charlie Wilson's War' is een buitenbeentje in de recente stortvloed aan Midden-Oosten-films, in de zin dat er ditmaal niet zozeer wordt gefocust op de slachtoffers van de Amerikaanse buitenlandse politiek, als wel op de mannen van de macht zelf. Mike Nichols gaat de motivaties van de politici na om zich te mengen in een conflict waar ze niets mee te maken hebben, en komt tot verrassend genuanceerde conclusies. Blijkt immers dat Wilson in feite nog niet zo'n kwaaie pee is. Hij houdt dan wel van Wein, Weib und Gesäng (geef hem maar eens ongelijk), maar in zijn betrokkenheid in Afghanistan handelt hij ook vanuit een ouderwets gevoel van geaffronteerde moraliteit. De Russen rijden met hun tanks (soms letterlijk) over de Afghanen én ze zijn traditioneel de vijanden van de VS. Wat is dan de logische uitkomst van die optelsom? Geef ze bommenwerpers en tanken, en véél van alles! Dat gevoel een heilige plicht te hebben om, als dé ultieme democratische natie, anderen te helpen om even democratisch te worden als jezelf, is nog niet dikwijls aan bod gekomen in de Midden-Oostenfilms. Nochtans is het, samen met ouderwetse hebzucht, wel de belangrijkste drijfveer voor de miserie daar in die zanderige uithoek van de wereld. Nichols en zijn scenarist Aaron Sorkin (van 'A Few Good Men' en 'The West Wing') verkennen dat for God and country-gevoel zonder dat ze daarom hun personages veroordelen. Charlie Wilson maakt misschien enorme fouten, maar hij maakt ze uit overtuiging.

Vandaar ook dat het casten van Tom Hanks zo'n slimme zet was - de automatische reactie van elk publiek is immers om 'm sympathiek te vinden. Hanks maakt van Wilson een soort stout jongetje waar je niet kwaad op kunt zijn, en amuseert zich duidelijk in z'n eerste rol in jaren waar nog eens wat vlees aan zit. De altijd fantastische Philip Seymour Hoffman (die mens kàn echt niet slecht acteren, ook al zou hij willen) steelt echter de hele film als boertige CIA-agent. Met zijn vettige snor, gigantische eighties-bril en fout kapsel ziet hij er continu uit alsof hij net uit een rokerige kroeg komt gestapt, terwijl hij zichzelf een pose aanmeet alsof hij zich voor niks of niemand heeft te generen. Iedereen die er zo uitziet en nog genoeg zelfvertrouwen heeft om onomwonden Julia Roberts een vluggertje voor te stellen, staat in mijn cool book. La Roberts zelve, die tussen het baren door blijkbaar nog even zin had in een film, is overigens de enige zwakke schakel in de cast - ze heeft niet genoeg pit om haar rol als harde Texaanse tante geloofwaardig te maken, en blijft dan ook te veel hangen in een eentonige, bloedeloze vertolking.

Gezien het thema had 'Charlie Wilson's War' makkelijk een zwaarwichtig politiek drama kunnen worden, maar Nichols en Sorkin houden de toon ervan opvallend humoristisch. De regisseur begon z'n carrière op het toneel als komisch acteur, en ook de films die hij daarna maakte, getuigden altijd van een gitzwart gevoel voor humor - een lach doet pijn in de films van Mike Nichols, humor is een wapen, en ook hier wordt dat wapen erg efficiënt gebruikt. De regisseur toont een geweldige komische timing in een bijvoorbeeld een scène waarin Hanks zowel met Hoffman moet afrekenen, als met een dreigend schandaal. Deuren slaan open en dicht, dialogen worden razendsnel afgevuurd en met één oog dicht zou je bijna denken dat je in een screwball comedy uit de jaren dertig bent beland. Maar dan wel met meer gevloek en meer Arabische opstandelingen. Het script wordt bovendien gekruid met geweldige one-liners, zoals: I've never been to rehab. They don't serve whisky in rehab. Dolletjes!

'Charlie Wilson's War' is weliswaar nogal selectief in z'n politieke bewustzijn - zo wordt er met geen woord gesproken over het feit dat de Moedjahedin destijds al leraars opknoopten omdat ze les hadden gegeven aan meisjes en scholen opbliezen waarin de sharia niet werd opgevolgd - en af en toe neigt de prent ook een beetje naar praterigheid. Maar dit blijft een snedige, gedurfde en genuanceerde blik op een ietwat vergeten tijdperk uit de Amerikaanse geschiedenis, dat de fundamenten legde voor de situatie van vandaag. Een aanrader.

E-mailadres Afdrukken
 
Charlie Wilson's War
USA / 2007
Regie: Mike Nichols
Scenario: Aaron Sorkin
Met: Tom Hanks; Philip Seymour Hoffman; Julia Roberts; Amy Adams
Duur: 97 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST