Banner

Fred Claus

2.0
Peter De Backer - 19 december 2007





Richardson e.a.
116

Daar is hij dan, de jaarlijkse kerstkomedie uit Hollywood die de commercieel verantwoorde betekenis van Kerstmis vakkundig in de strot van onwetende families zal proberen te rammen. Schrijversstakingen of niet, deze feestdagen-vehikels blijven terugkeren en elk jaar zullen wij, zure recensenten, de onschuldige passanten tevergeefs proberen te waarschuwen voor het onheil dat hen staat te wachten als ze de naar zwavel en glühwein geurende filmzalen binnenwandelen. Het trieste aan 'Fred Claus' is niet zozeer dat het een mierzoete stinker van jewelste is, maar dat de makers met ook maar een beetje meer inzet hier effectief een grappige familiefilm van hadden kunnen maken. Regisseur David Dobkin was de man achter het aanstekelijke 'Wedding Crashers', Vince Vaughn is op zijn best als hij mag ratelen als een aan cafeïne verslaafde junk en Paul Giamatti als kerstman is misschien wel de geniaalste castingkeuze in jaren. Het had makkelijk een oneerbiedig maar charmant kerstsprookje kunnen worden, mocht het niet zo ostentatief de ene kleffe boodschap na de andere de zaal insturen. 'Fred Claus' slaagt er zowaar in om 'Love Actually' te overtreffen in de suikerafdeling, en dat was al een behoorlijk overstromende stroopbokaal die op de rekken had mogen blijven wegrotten.

In 'Fred Claus' komen we te weten dat de kerstman, Nicholas Claus (Paul Giamatti), eigenlijk een oudere broer (Fred dus) heeft en dat die over de jaren heen opgegroeid is tot een bittere vent (de nog steeds pafferige Vince Vaughn) in de schaduw van zijn populaire broertje. Hij woont en werkt als repo man in Chicago en heeft een af-aan-relatie met Rachel Weisz. Yeah right. Wanneer de louche Fred de gevangenis indraait, betaalt broer Nick de borgsom. En daar komt de van de pot gerukte plot uit de mouw. Fred moet, tegen zijn zin, naar de Noordpool afzakken om zijn schuld af te betalen als hulpje in Santa's workshop. Maar wacht, er is meer. Niet alleen Fred maar ook een pruimige bekwaamheidsanalist (Kevin Spacey, ooit nog één van dé acteurs van het vorige decennium) komt op bezoek. Hij wil graag zo snel mogelijk het kerstboeltje sluiten omdat de kerstman blijkbaar niet efficiënt genoeg werkt (op één nacht de hele wereld rond op een vliegende slee, hoe efficiënt moet die olijke dikkerd in het rode pak wel worden?). Uiteraard laat Fred het één en het ander in het honderd lopen en zal hij na een vermoeiende aaneenschakeling van slapstick, moraallesjes en een nooit aflatende marathon van irritante kerstliedjes (ze kennen daar precies ook die verrekte compilatie-cd's van Douwe Egberts) misschien het kerstlicht zien. Wie weet. Wie kan het schelen.

Al vanaf de bizarre proloog, die de voorgeschiedenis van de kerstman en zijn familie op geforceerde wijze uit de doeken doet, voel je de onwennigheid van het schizofrene 'Fred Claus'. In een poging om het scherpe van 'Bad Santa' te combineren met het naïeve van 'Elf' wil 'Fred Claus' scoren op twee vlakken. Het moet een gezellige, warme, inspirerende, kotsinducerende familiefilm zijn die de eenduidige moraal (er zijn geen slechte kindjes!) nadrukkelijk onderstreept met een overemotioneel pianodeuntje, maar er moeten ook satirische prikken uitgedeeld worden naar het corporate en commercial wereldje waar Kerstmis zich steeds dieper in laat wegzakken. Dat zijn twee doelstellingen die nog geen klein beetje contradictorisch tegenover elkaar staan en regisseur Dobkin slaagt er op geen enkel moment in om ze te verzoenen in een harmonisch spektakel voor de jonge, de oudere en de kerstboycottende kijker.

Die blijkbaar niet te bepalen keuze tussen twee werelden (gezellige familiefilm of subversieve slackerkomedie) zet zich volledig door in de toon (is het zoet, zuur of gewoon zoetzuur?), de acteerprestaties en zelfs tot in de geluidseffecten. De cartoongeluidjes (ik onomatopee even mee: boink of knots bij een botsing, kazwiep bij een val) die op de soundtrack werden gezet telkens wanneer een ongrappige slapsticksequentie passeert zal de allerkleinsten misschien laten giechelen, maar waarom zou je die koters meepakken naar een film waarin Vince Vaughn de ene cynische oneliner na de andere afvuurt op Kerstmis en zijn omstaanders? Als films enkel maar producten zijn (en dat is 'Fred Claus' zonder twijfel), die na lang overleg met marketeers, studiohoofden en segmentatiespecialisten in elkaar worden gestoken, dan hebben ze met 'Fred Claus' een serieuze misberekening begaan. Of dachten ze dat het clever was om Kevin Spacey (Lex Luthor in 'Superman Returns') de cape van Superman te laten aandoen als inside joke annex crosspromotionele stunt voor Warner Bros. Metaniveaus zijn dolle pret, maar je kan ook te ver gaan.

En zo hangt alles bij het wisselvallige 'Fred Claus' nogal onsamenhangend met haken en ogen aan elkaar. Acteurs krijgen niks om handen (Rachel Weisz, waar ben je gebleven?), John Michael Higgins is een creepy elf met een wiebelend copy-paste-hoofdje en de fijngevoelige moppen zijn dunbezaaid en goedkoop, tenzij u nog altijd kan lachen een sneeuwbal in het aangezicht. 'Fred Claus' zoekt naar een consistente toon, maar vindt op de twee lange uren geen enkel houvast om ook maar iets te maken van de premisse. De film hervalt uit armoede dan maar keer op keer in sentimenteel verpakte levenslesjes. Eén keer valt er écht te lachen, en dat is dan dankzij een op en neer springende Stephen Baldwin in een leuk gevonden cameoscène. Stephen Baldwin, mensen!

Vince Vaughn is de grootste pineut die in 'Fred Claus' zijn ondankbare ding mag doen. De frat pack-komiek, die eruit ziet alsof hij in weken niet geslapen heeft, past nauwelijks in het hallmark-plaatje en probeert zich te redden met zijn snel gesproken improvisaties, die echter nergens blijven plakken. Vince is op zoek naar een stoute komedie maar loopt hopeloos verloren tussen de kitscherige lichtjes, de akelige elfjes (vrouwtjes met snorren, ieeeeuw) en de kunstmatig neergedwarrelde sneeuwtapijten. Bekijk de plaatsvervangende schaamte op zijn gezicht wanneer de 'ninja elfjes' in zijn nek springen (boinken en knotsen tot hij op de grond ligt) en treur mee. Van treurwilgen gesproken, Paul Giamatti is zowat enige die nog een beetje magie weet uit te stralen als de meest deprimerende kerstman die ooit op het doek heeft mogen ho-ho-ho'en. Maar ook hij krijgt nauwelijks de ruimte of tijd om meer te zijn dan routineuze aangever voor Vaughns repititief geraaskal.

Het ziel- en charmeloze 'Fred Claus' is een suikerzoete komedie met een zure nasmaak. Hij gebruikt een cynisch hoofdpersonage om de cynische aspecten rond de gecommercialiseerde feestdagen te doorprikken, maar raakt nooit verder dan een melig (de 'Silent Night' - montage is onthutsend schmaltzy) moraalfilmpje dat eigenlijk veel irritanter is dan de kleffe familiefilms- en sitcoms die er openlijk voor uitkomen dat ze klef zijn. Behoorlijk cynisch dus, die 'Fred Claus'.

E-mailadres Afdrukken
 
Fred Claus
VS / 2007
Regie: David Dobkin
Scenario: David Fogelman
Met: Vince Vaughn; Paul Giamatti; Kevin Spacey; John Michael Higgins; Rachel Weisz; MirandaRichardsone.a.
Duur: 116 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST