Banner

Flickering Lights

7.0
Barbara Van Ransbeeck - 30 juli 2007





Ulrich Thomsen, Mads Mikkelsen, Nikolaj Lie Kaas, Frits Helmuth, Ole Thestrup, e.a.
108 min. / Denemarken - Zweden/ 2000

Regisseur/scenarioschrijver/onuitputtelijke bron van inspiratie Anders Thomas Jensen heeft geen zittend gat. Als er in België drie Deense films uitkomen, dan kan je er vanop aan dat hij er zeker één van heeft geschreven, of geregisseerd, of allebei. Het begon allemaal in 1998 met zijn kortfilm 'Election Night', een ironische 'race tegen de tijd' over de vage grens tussen racisten en anti-racisten, waarvoor hij terecht een Oscar kreeg. Ja, Jensen is oscarmateriaal en dus niet van de minste. Nog geen tien jaar later heeft het nog maar 35-jarige Deense talent nu al een eigen dvdbox uit met zijn eerste drie langspelers. Als scenarist rakelt hij maar al te graag de diepste trauma's op en laat hij z'n personages al eens op doek in duizend stukjes breken van ellende (denk aan 'Open Hearts' en 'Brothers'). Maar wie geen fan is van zijn wel zéér straf relatiestuff, hoeft niet te vrezen: als regisseur gebruikt hij maar weinig wasmiddel en laat hij alles liever een beetje stinken in gitzwarte humor. 'Flickering Lights', z'n langspeeldebuut, geeft het welgemikte startschot van een ontdekking door de wonderlijke bizarre wereld van Anders Thomas Jensen, die met slechts drie films al een héél eigen zegel drukt op de Scandinavische cinema. Dit is Anders!

'Flickering Lights' vertelt het verhaal van vier collega-gangsters: Torkild (Søren Pilmark), de oudste, is net veertig geworden en zit met een midlifecrisis zo groot als een paasklok. Peter (Ulrich Thomsen) zou je het best kunnen omschrijven als een wandelende reclame voor het beruchte programma 'Spuiten en slikken', al gaat een biertje er ook wel in. Arne (Mads Mikkelsen), is met stip het meest krankjorum van de vier, een driftkop met een destructieve drang, die schiet op alles wat niet doet wat hij zegt of op alles wat beweegt. En tenslotte is er nog de jongste knaap Stefan (Nikolaj Lie Kaas), die lijdt aan een soort van boulemie (zonder het kotsgedeelte dan) en cool probeert te blijven als hij onverwacht vader wordt. De grote lijnen van 'Flickering Lights' laten zich makkelijk samenvatten: de vier bevriende gangsterbroeders krijgen een grote som geld in handen en besluiten (een beetje geholpen door de druk van de omstandigheden) om uit het wereldje te stappen en samen een gezellige herberg te beginnen in een bosrijk gebied in the middle of nowhere.

'Flickering Lights' heeft veel weg van een coole gangsterfilm, die soms extreem gewelddadig is, maar zodanig grappig, dat je wel op een gezellige manier gechoqueerd bent. Die scène met Arne tussen de koeien is bijvoorbeeld héél gedurfd, maar wel subliem grappig. De vergelijking met Tarantino is snel gemaakt. Denk aan de scène in 'Pulp Fiction' waarin John Travolta per ongeluk een man op de achterbank van z'n auto afschiet - zoiets had gemakkelijk ook in deze film gepast. Naast de gedurfde situatiehumor en het geweld, is de film ook doorspekt met rake dialogen over 'vrouwen die geen afscheid nemen en niet houden van eindes, daarom kijken ze naar soaps' tot geweldige metaforen en vergelijkingen tussen bijvoorbeeld een vleessaus en een foetus. Wat het allemaal nog absurder maakt, is dat ze die rake dialogen met zo'n uitgestreken gezicht ten beste geven in dat onverstaanbaar (doch sexy) Deens gebrabbel - alsof ze het evengoed over 'het wassen op 60 graden' hadden kunnen hebben.

En toch is dit géén Tarantino rip-off, daar heeft Jensen zelf te veel talent en eigen ideeën voor (en na 'Death Proof' durf ik gerust te stellen dat Jensen betere dialogen uit zijn mouw kan schudden). Jensen is bovendien specialist in het dj-en van filmgenres. Hij kweekt ze als kikkers in een vijvertje en laat ze met elkaar kruisen, zonder verwarring te scheppen, of zonder te veel in één film te willen proppen. De film begint eigenlijk eerder als een sprookje over een idyllische herberg in het bos en reist zo nog wel meer genres af, van slapstick tot psychopathisch surrealisme naar psychologische karakterstudie. De vier lijken op het eerste gezicht karikaturale domme gangsters, maar Jensen slaagt erin om ze op het einde allemaal een gezicht en een achtergrondverhaal te geven. Die diepgang krijgen ze vooral mee dankzij de 'Lost'-flashbacks naar een periode vlak vóór ze zich met hun gevieren op hun 'eiland' afzonderen (waarbuiten ze niet veel mensen vertrouwen). In tegenstelling tot de 'Lost-episodes' leiden deze flashbacks wél ergens naartoe: je begrijpt beter waarom ze zo lichtjes fucked-up zijn en wat deze jongens bindt: een goede portie miserie. De verhalen van de vier jongens zijn gedrenkt in een vreemde Roald Dahlachtige sfeer - het zijn een soort van miniparabels, waarbij de levensles evenwel blijkt te mislukken. Alleen de achtergrond van Stefan is iets te vaag uitgewerkt, maar de andere drie geven een intrigerende aanzet: ze maken de jongens tot volwaardige mensen en verklaren hun huidige gedrag door die vreemde onverschilligheid, die in hun jeugd werd aangekweekt.

De geflipte karakters, die tegelijk zo gewelddadig en toch ook menselijk zijn, worden fantastisch uitgebeeld door de crème de la crème van Denemarken: Thomsen, Mikkelsen en Kaas, het vaste clubje dat zich rond Jensen heeft geklit. Vorig jaar noemde ik Ivan uit 'Adam's Apples' nog mijn favoriete filmpersonage, maar toen had ik 'Flickering Lights' nog niet gezien - Mads krijgt ondertussen zware concurrentie van zichzelf. De Arne uit de film is er eentje om te koesteren: véél te gevaarlijk om los te laten lopen Mads Mikkelsen schiet zó boven de rest van de cast uit.

Anders Thomas Jensen maakt me héél enthousiast: hij is duidelijk een man om als een scherpschutter in het oog te houden. 'Flickering Lights' is een eigenzinnig beestje, een plezant filmpje, waar je alleen maar sympathie voor kan voelen. Een originele, geschifte, energieke entertainende prent, die binnen tien jaar nog overeind zal blijven.

E-mailadres Afdrukken
 
Flickering Lights
Regie: Anders Thomas Jensen
Scenario: Anders Thomas Jensen
Met: Søren Pilmark;Ulrich Thomsen; Mads Mikkelsen; Nikolaj Lie Kaas; Frits Helmuth; Ole Thestrup;

Advertentie
Banner
Advertentie

TEST