Banner

Fast Food Nation

6.0
Dennis Van Dessel - 28 mei 2007




Richard Linklater zal tevreden zijn: er is nog eens een film van hem tot in de Belgische bioscopen gesukkeld. Z'n vorige twee projecten, de mislukte komedie 'Bad News Bears' en het nochtans erg sterke 'A Scanner Darkly', vlogen rechtstreeks op dvd, en hoewel het met deze 'Fast Food Nation' dezelfde richting leek op te gaan, krijgen we nu toch een kans om 'm op een groot scherm te zien. Nuja, een waterkansje dan: opdat je toch maar vooral àlle gelegenheid zou krijgen om uitgebreid naar 'Pirates of the Caribbean' te kunnen gaan kijken, wordt 'Fast Food Nation', net als verleden week 'Conversations With Other Women', verbannen naar een enkel zaaltje ergens in een steeg achter de multiplex. Ze zijn zelfs zo aardig geweest om absoluut geen publiciteit voor de film te maken. Geen trailers, geen affiches, niks. Is dat niet mooi van ze? En dat terwijl 'Fast Food Nation' toch een boeiend docu-drama is, dat weliswaar z'n gebreken heeft, maar steeds fascinerend weet te blijven en geldige vragen oproept over de voedselindustrie in Amerika (en daarbuiten).

Gebaseerd op een ophefmakend non-fictieboek van Eric Schlosser uit 2001, onderzoekt 'Fast Food Nation' hoe de typische Amerikaanse hamburger eigenlijk tot aan de toonbank van de doorsnee McDonald's raakt. We zien Greg Kinnear in een sterke rol als Don Anderson, een marketingexpert bij Mickey's, een fictieve fastfoodketen (hoewel het vast geen toeval is dat McDonald's ook wel "Mickey D's" wordt genoemd in de VS). Wanneer enkele studenten een onafhankelijk onderzoek laten uitvoeren naar de bestanddelen van een hamburger van bij Mickey's, blijkt dat er opvallend veel rundermest in het vlees aanwezig is. Don wordt naar Cody, Colorado gestuurd om er het vleesverwerkend bedrijf te bezoeken waar de hamburgers vandaan komen, met een simpele vraag: "Er zit stront in ons eten. Hoe komt dat?" Op het eerste zicht lijkt alles aan dat vleesbedrijf, UMP, legitiem te zijn, maar Don blijft vreemde verhalen horen over onethische praktijken.

Parallel daaraan volgen we het verhaal van enkele Mexicaanse immigranten, die illegaal de grens met de VS oversteken en uiteindelijk tewerk gesteld worden als arbeiders bij UMP. Daar worden de vrouwen seksueel lastig gevallen, terwijl iedereen er onder gevaarlijke omstandigheden werkt - ongevallen waarbij armen en benen verloren worden, komen er regelmatig voor. Ook de hygiëne laat te wensen over: de Mexicanen moeten de ratten met een hogedrukreiniger wegjagen en wanneer de ingewanden van de runderen verwijderd worden, gebeurt dat zo haastig dat er - jawel - stront en andere vloeistoffen in het vlees terecht komen.

'Fast Food Nation' had een belerende aanklacht kunnen worden tegen het eten van vlees, maar zo simplistisch bekijkt Linklater het godzijdank niet. Mensen eten vlees, daarvoor moeten dieren gedood worden, dat weten we allemaal. Waar de regisseur meer problemen mee lijkt te hebben, is het absolute gebrek aan ook maar het minste menselijke fatsoen bij de zakenmannen die daarvoor verantwoordelijk zijn. Bruce Willis is één van de vele sterren die een cameo krijgen, in zijn geval als de ritselaar die het contract tussen Mickey's en UMP heeft geregeld: "Amerika moet eens wat minder kinderachtig worden," zegt hij. "Waar denk je dat je anders zo'n goedkoop vlees kunt krijgen? Je eet waarschijnlijk al je hele leven af en toe stront, so what?" In principe draait het dus om geld: niemand wil opeens tien dollar voor een hamburger betalen, dus moeten arbeid en productie zo goedkoop mogelijk gebeuren, dus krijg je wantoestanden. In dit geval: illegale arbeiders die worden uitgebuit en stront in je eten.

Thematisch zit 'Fast Food Nation' dus zeker goed - dit is een verhaal dat de moeite van het vertellen waard is en dat nergens goedkoop sentimenteel of pedant wordt. De verschillende verhaallijnen zijn allemaal engagerend en boeiend en de acteurs brengen het er uitstekend vanaf. In de voornaamste rollen weet Greg Kinnear de gewetenscrisis van zijn personage overtuigend tot leven te brengen - hij wéét dat de praktijken van UMP niet deugen, maar wil hij de zekerheid van zijn job daarvoor riskeren? Catalina Sandino Moreno speelde enkele jaren geleden nog een fantastische hoofdrol in 'Maria Full of Grace' en is ditmaal het voornaamste personage in de plotlijnen rond de Mexicanen - ze brengt erg veel oprechtheid naar die rol, een sterke madam die de éne tegenslag na de andere te verwerken krijgt. En Ashley Johnson verrast als Amber, een meisje dat bijklust in een Mickey's restaurant, maar af te rekenen krijgt met gewetensproblemen. Het enige waarin ik haar ooit eerder zag, was in de pluizige romkom 'What Women Want', waarin ze de dochter van Mel Gibson speelde. 'Fast Food Nation' suggereert dat ze een mooie toekomst zou kunnen hebben.

Het probleem met de film is echter dat niet al die verhalen even succesvol worden afgewerkt. Greg Kinnear verdwijnt na een uur plotseling uit de film, om pas tijdens de eindaftiteling heel even terug te keren. Andere plotlijnen worden wel aangereikt, maar niet verder ontwikkeld. Zo zijn de collega's van Amber bij Mickey's continu aan het praten over een mogelijke overval op de hamburgertent - er werden al heel wat andere fast food-restaurants in de buurt beroofd, dus wanneer zal het hun beurt zijn? Dat leidt ergens naartoe, denk je dan, maar nee hoor. Misschien dat de personages gewoon niets beters hadden om over te praten. Dat soort van losse eindjes zijn er nóg, en ze kunnen storend werken, hoewel ze aan het einde van de rit maar weinig afdoen aan de algehele impact van de film. Uiteindelijk krijg je wel een meeslepende rit door een corrupte wereld die het verdient om eens in z'n hemd gezet te worden.

De enige scène waar ik zware problemen mee had, was een montage aan het einde waarin the killing floor van het vleesverwerkend bedrijf ziet - we zien de evolutie van levend rund tot hamburger, met al het bloedvergieten dat daarbij hoort. Enerzijds moet iedereen die vlees eet - en ja, ik eet zelf vlees, en graag zelfs - daar maar naar kunnen kijken, maar anderzijds is zo'n montage ook behoorlijk manipulatief. Poten en horens worden afgesneden, het karkas wordt gestroopt, de lijven doormidden gezaagd, bloed spettert alle richtingen uit en ingewanden verdwijnen in witte, wakke hoopjes in een afvalgeul. Oké, maar dat rund wordt wel met één nekschot, op een fractie van een seconde, gedood. Al de rest gebeurt met een dood lijf, hoe gruwelijk het er ook mag uitzien. Als de bedoeling van die montage dan was om aan te tonen hoe wreed de dieren in zo'n bedrijf wel behandeld worden, schiet hij dus vierkant z'n doel voorbij.

Maar goed, dan heb ik het weer over één minuut uit de film. 'Fast Food Nation' loopt geen foutloos parcours, maar het is boeiende cinema, die geen moment verveelt en je achteraf nog wat geeft om over te praten. Da's al heel wat.

E-mailadres Afdrukken
 
Fast Food Nation
USA / 2006
Regie: Richard Linklater
Scenario: Richard Linklater; Eric Schlosser
Met: Greg Kinnear; Catalina Sandino Moreno; Ashley Johnson; Wilmer Valderrama
Duur: 116 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST