Banner

Firmin

1.0
Dennis Van Dessel - 16 februari 2007





98 min. / België / 2007

't Is best mogelijk dat 'Firmin' volgens de logica van regisseur Dominique Deruddere iets weg had van een revanche. Tien jaar geleden maakte de sympathieke Brusselaar immers de low budget film 'Hombres Complicados', volgens het principe: "men neme Josse De Pauw, Dirk Roofthooft en een camera, en meer heeft men niet nodig". Gelijktijdig kwam echter 'Oesje' in de zalen, een klucht rond Chris van den Durpel-typetje Kamiel Spiessens, en de gevolgen zijn gekend. Kamiel sliste zich een weg naar de top van de Vlaamse box office en mentaal minder bedeelden overal ten lande zijn het woord "oesje" gaan gebruiken alsof ze daar trots op moeten zijn, terwijl 'Hombres' bij mijn weten nog altijd niet eens met een dvd-release is gezegend. 'Dat overkomt me geen tweede keer,' moet Deruddere gedacht hebben en ziehier het resultaat. Of nog beter: zie dat resultaat liever niét.

Deze tweede langspeler met van den Durpel draait rond het typetje Firmin Crets, een ex-bokser die in 1979 kans maakte op de titel van kampioen van België, maar op verdachte wijze verloor van Freddy White (Jan "jà, ik doe in alles mee" Decleir). Tegenwoordig mag Firmin de vloer vegen in White's boksclub. Zijn kansen keren echter wanneer Mohammed (Said Assissi) de club binnenstapt. Freddy White, een ware combinatieschurk die vrouwen afpakt, mensen tegen elkaar opzet, zwakkeren uitscheldt en ook nog eens een racist blijkt te zijn, wil de jonge Marokkaan stante pede buitenpesten, maar Firmin ziet een groot bokstalent in hem. Hij besluit Mohammed te trainen en hem uit te spelen tegen de protégé van White om het kampioenschap van België te winnen.

Een echt grote fan van Chris van den Durpel ben ik nooit geweest; over het algemeen zie ik in z'n sketches een degelijke acteur rondlopen, die goed is met z'n stemmetjes en z'n imitaties, maar die maar zelden ook een écht leuke situatie te spelen krijgt. Programma's als 'Chris en Co' zijn wat mij betreft staaltjes van erg luie humor: ze hebben een typetje, ze hebben een acteur die getalenteerd (of in ieder geval geroutineerd) genoeg is om nooit uit z'n rol te vallen en daar doen ze het dan maar mee. Eens een keertje iets origineels of spits bedenken voor die typetjes, is op dat moment schijnbaar al overbodig geworden. De Britten hebben Sacha Baron Cohen, wij hebben van den Durpel. Soms suckt het om een Vlaming te zijn.

Dat de grappen in 'Firmin' dus niet allemaal "op ons oog" zouden zijn, lag dus in de lijn der verwachtingen. We krijgen Peter Van Den Begin als charlataneske tv-reporter die Crets continu aanspreekt als "Kerst" (nee, écht!). Wanneer Firmin met Mohammed gaat rennen verwart hij rechts met links, zodat Mohammed (hou u vast aan uw corset) de verkeerde richting inloopt! En verder is Deruddere gefascineerd door Firmins huisdier, een geheel digitale hamster die schaduwbokst, op z'n kop gaat staan en vanuit zijn luie zetel naar tv kijkt. Ja hoor, het parochiezaalniveau van pakweg 'FC De Kampioenen' is nooit veraf wanneer Deruddere en van den Durpel lollig proberen te doen.

Wat wel verrassender is, is dat de regisseur zo zelden echt mikt op de lach. In plaats van een voor de hand liggende klucht van 'Firmin' te maken, probeert hij zowaar een smartlap te puren uit het verhaal van de gerateerde bokser met de scheefgeklopte neus. Firmin zit breeduit snotterend in een café te vertellen over the one that got away (bedrog en gerommel alom in het bokswereldje, zo blijkt) en Deruddere neemt meteen ook de gelegenheid even te baat om een lans te breken voor verdraagzaamheid. Mohammed heeft namelijk een blank vriendinnetje, en geen van de beide ouderlijke gezinnen mag dat weten. "Mijn vader kan allochtonen alleen uitstaan als ze bij de Rode Duivels spelen en veel goals scoren," zegt dat meisje, gespeeld door Cathérine Kools. Allemaal zeer goed bedoeld, ongetwijfeld, maar in een film rond Firmin bloody Crets komen dat soort zijspoortjes op z'n best geforceerd en op z'n ergst paternalistisch en betuttelend over.

Wat dat betreft zat Deruddere natuurlijk vanaf het begin met wat je noemt "een 'catch-22': als hij gewoon het meest voor de hand liggende had gedaan en een all-out domme komedie van 'Firmin' had gemaakt, had iedereen hem dat verweten ('Oesje' kreeg destijds ook niet bepaald schitterende kritieken). Nu probeert hij er iets méér van te maken dan dat en lijkt het onnatuurlijk. You're damned if you don't and you're damned if you do. Ik zou niet graag in zijn schoenen hebben gestaan. Misschien meteen een goeie indicatie dat de typetjes van van den Durpel sowieso al niet om een verfilming staan te schreeuwen.

Daarbij komen nog de dialogen, die ongeveer even subtiel zijn als een klap met een loden pijp op de schedel. Neem de scène waarin Mohammed voor het eerst de boksclub komt binnengewandeld: "Hallo, ik heet Mohammed. Ik kom van Antwerpen, maar nu woon ik in Gent. Ik wil hier komen boksen omdat de beste bokser van heel België hier zit." Waarmee we meteen alle informatie die we ooit over hem te weten zullen komen, met de paplepel hebben binnengekregen. Reactie van Jan Decleir: "Pak je kameel terug naar huis." Wat allicht een slinkse manier is om aan het publiek duidelijk te maken dat hij racistische neigingen heeft. Sluwe schrijver, die Deruddere.

Nooit gedacht dat ik het ooit zou moeten zeggen, maar het enige dat nog een klein beetje degelijk is aan 'Firmin', is uitgerekend de acteerprestatie van Chris van den Durpel, die bewijst dat hij met dat typetje toch verschillende emoties tot leven kan wekken. In een sketch blijft zo'n personage noodzakelijk beperkt tot één enkele emotionele noot. Hier wordt er meer van hem gevergd en hij kan het leveren. Jan Decleir is uiteraard een goed acteur, maar hij weet schijnbaar niet dat hij ook al eens "nee" mag zeggen tegen een script, en in de bijrollen zien we vooral veel vergeetbare show me the money-prestaties.

Ach ja, ik kan het Dominique Deruddere niet kwalijk nemen dat hij dit heeft gemaakt. Zijn laatste films waren allemaal flops, die mens heeft geld nodig. Zo simpel is het. Maar het blijft zonde dat de man die ooit zijn carrière begon met het mooie 'Crazy Love' zich nu hiermee moet bezighouden. Dat hij met de opbrengsten van 'Firmin' maar snel zijn schulden afbetaalt en opnieuw begint aan een persoonlijk project dat wél iets te betekenen heeft.

E-mailadres Afdrukken
 
Firmin
België / 2007
Regie: Dominique Deruddere
Scenario: Dominique Deruddere
Met: Chris van den Durpel; Jan Decleir; Said Assissi; Annick Christiaens; Cathérine Kools
Duur: 98 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST