Banner

The Departed

7.0
Dennis Van Dessel - 29 december 2006

Er bestond heel wat scepsis over Martin Scorsese's nieuwste: één van de grootste Amerikaanse filmmakers in de geschiedenis die zich "verlaagt" om een remake te maken? Dat kon niet goed aflopen. Akkoord, hij had wel eens eerder een remake gemaakt, met 'Cape Fear', maar toen was het origineel een weinig bekend b-filmpje uit de jaren vijftig. Nu gaat het echter over 'Infernal Affairs', een stevige actie-thriller uit Hong Kong, die beschouwd wordt als een meesterwerkje op zichzelf en een enorme cultaanhang heeft. Gefronste wenkbrauwen alom, maar het resultaat laat zich bekijken als één van de betere genre-oefeningen van de laatste jaren. Een volbloed Scorsese is dit niet - hoe kan dat ook, met een film waarvan hij de beste momenten niet zelf bedacht heeft, en waar op de keper beschouwd zo weinig typisch Scorsesiaanse thema's inzitten? - maar het is wel een snoeiharde thriller, strak en intelligent.

Aan de kern van het verhaal is niet geraakt. Het draait nog steeds rond een politieagent die infiltreert in een maffiabende, terwijl die maffiabende op zijn beurt een mol in het politiebureau heeft zitten. De good cop is dit keer een Leonardo DiCaprio die zó intens staat te acteren dat je bijna zou denken dat hij voor elk shot drie lijntjes coke door z'n neusgaten heeft gejaagd, de bad cop een Matt Damon die het weliswaar iets kalmer aan doet, maar ook één van de beste rollen in z'n carrière speelt. Slechterik van dienst is Jack Nicholson, die heerlijk over de top gaat als Ierse gangster Frank Costello, een man die er niet voor terugdeinst om met een dildo in z'n broek te gaan rondlopen in een pornobioscoop. (Hey, dat soort geintjes houden het leven leuk.)

Die eenvoudige maar briljante set-up leidt tot een kat-en-muis spelletje met een aantal schitterende set pieces, die de kijkers van 'Infernal Affairs' zich nog wel zullen herinneren. Mijn favoriet: DiCaprio heeft afgesproken met zijn politiechef Martin Sheen op het dak van een gebouw in een achterbuurt. Matt Damon, de corrupte flik, heeft Sheen echter laten volgen en tipt de bende van Jack Nicholson dat het tijd is om toe te slaan. Gevolg: DiCaprio krijgt telefoon van Nicholson dat hij naar dat gebouw moet komen omdat ze de verrader in een hoek hebben gedreven. De nauwelijks vol te houden waanzin van het leven met een dubbele identiteit wordt hier, net als in het origineel, op een zeer geraffineerde manier uitgebuit.

Het politieverhaal wordt dus grotendeels behouden. De dingen die Scorsese zelf toevoegt, zijn meestal persoonlijke momentjes, die van de personages completere mensen dienen te maken. De rol van een psychiater die een relatie begint met de bad cop wordt aanzienlijk uitgebreid, wat helpt om die slechterik z'n persoonlijkheid nog iets meer ambigu te maken. Matt Damon mag dan wel aan de verkeerde kant van de wet staan en meedogenloos uit de hoek komen als dat nodig is, maar hij krijgt ook een menselijke dimensie mee. Aan de andere kant van het verhaal krijgt DiCaprio's personage meer achtergrond dan in het origineel en wordt zijn relatie met de maffiabaas ook wat uitgebreider belicht.

Scorsese is hier terug op vertrouwd terrein, elf jaar nadat hij 'Casino' maakte, z'n laatste gangsterfilm, en hij is z'n trucjes nog niet verleerd. 'The Departed' duurt 152 minuten, maar vliegt voorbij, dankzij een scenario dat bijna iets weg heeft van een opera buffa in z'n grootschaligheid en in de nooit aflatende intensiteit van z'n situaties. Natuurlijk helpen de suspensescènes daar wel bij, zoals dat ook al het geval was in 'Infernal Affairs', maar ditmaal krijgen we ook heerlijk snedige dialogen ("We're all on the way out, so act accordingly!"), en kleinere, maar evenzeer uitzinnige momenten, die meestal met Jack Nicholson te maken hebben. Wat dat u van een grijnzende Jack die op de gebroken arm van DiCaprio slaat met een schoen? Of nog beter, Jack die tijdens het ontbijt nonchalant een afgerukte hand in een plastic zakje tevoorschijn tovert? Het is hier dat 'The Departed' zich onderscheidt van Scorsese's eerdere gangsterfilms: 'GoodFellas' en 'Casino' waren episch van opzet, maar al wat we zagen was wel steeds stevig gegrondvest in de realiteit. Hier zet Scorsese een stap verder en stileert hij alle actie, inclusief het geweld, tot voorbij de grens van het realistische. 'The Departed' is theatraal en lichtjes overdreven van begin tot eind, wat meteen de reden is waarom Nicholsons over de top-acteerwerk niet stoort.

In overeenstemming met die intensiteit en theatraliteit van het scenario, houdt Scorsese het camerawerk snel en flitsend, zonder desoriënterend te worden, en gebruikt hij alweer schitterend uitgekozen liedjes op de soundtrack. 'Gimme Shelter' passeert naar aloude gewoonte de revue, maar vooral een cover van 'Comfortably Numb' is perfect geplaatst. Hij en vaste editor Thelma Schoonmaker doen ook structureel erg interessante dingen. Let op een sequens aan het begin van de film, waarin een gesprek tussen DiCaprio en Martin Sheen de leidraad vormt voor een serie korte flash-backs en flash-forwards die DiCaprio's personage verder helpen uitdiepen. Dat is knap gedaan, en dan hebben we het nog niet eens gehad over de manier waarop het geweld in de film wordt aangepakt: in plaats van zich aan oeverloos bloedvergieten te buiten te gaan, houdt Scorsese het bij korte, plotse momentjes van brutaal geweld die in een vingerknip komen en gaan. Wie zit te wachten op lange shoot-outs is er dus aan voor de moeite, maar het schokeffect is eens zo groot. 'The Departed' is geïnteresseerd in suspense, niet in actie als dusdanig.

Als genrefilm zul je lang moeten zoeken om iets te vinden dat beter marcheert dan dit. Maar ik miste toch een beetje passie om van een vintage Scorsese te spreken, en ook heb ik hier nergens een kenmerkend shot gezien dat ik later zal onthouden. In zowat àl zijn andere films zaten dat soort shots wél (het steadicamshot in de nachtclub in 'Goodfellas', de openingsmontage in 'Casino', noem maar op). 'The Departed' zit visueel goed in elkaar - wat verwacht je dan ook? - maar er zitten geen esthetische "wow-momenten" in.

Maar goed, je moet een film nu eenmaal beoordelen op wat het is. En het is zonder meer één van de beste genrefilms van het voorbije jaar. Een tough motherfucker van een policier, die allicht commercieel succesvol genoeg zal zijn om Scorsese de macht te geven weer een paar kleinere, persoonlijke projectjes te financieren. En zo is iedereen gelukkig.

E-mailadres Afdrukken
 
The Departed
USA / 1993
Regie: Martin Scorsese
Scenario: William Monahan
Met: Leonardo DiCaprio; Matt Damon; Jack Nicholson; Martin Sheen; Mark Wahlberg
Duur: 132 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST