Banner

Flags of Our Fathers

5.0
Dennis Van Dessel - 28 oktober 2006




132 min. / USA / 2006

Over het algemeen kan ik niet zeggen dat ik echt een fan ben van ouwe knarren die oorlogsverhalen opdissen. Telkens wanneer mijn eigen opa weer eens compulsief herinneringen begon op te halen aan die keer dat hij bananen onder z'n jas uit de haven had meegesmokkeld zonder dat den Duits er achter was gekomen, wist ik dat het tijd was om m'n walkman op te zetten (dat waren de tijden vóór de iPod). De oudere generatie wordt vaak niet goed begrepen door de jeugd, maar let's face it, de oudere generatie kan vaak ook een ferm stukje zeuren. Maar je hebt nu eenmaal mensen die goed verhalen kunnen vertellen, ook al zijn ze dan 76. Clint Eastwood bijvoorbeeld, lijkt er de laatste jaren alleen maar beter in te zijn geworden. 'Mystic River' werd overal de hemel ingeprezen en hoewel ik de film ietwat overschat vond, blijft het wel een stukje cinema dat sowieso aandacht verdient. 'Million Dollar Baby' was zonder meer een meesterwerk en nu is er dan 'Flags of Our Fathers'. De titel heeft dezelfde pro-militarische, rabiaat patriottische cadens als 'Band of Brothers', diezelfde uitstraling van "wij vechten allemaal samen voor vrijheid en gelijkheid", maar maak u vooral geen zorgen. Je kunt 'Flags' misschien veel verwijten, maar zeker niet dat het vendelzwaaiende oorlogspropaganda zou zijn.

In februari en maart 1945 vond de slag om Iwo Jima plaats, een piepklein Japans eilandje dat van strategisch belang was voor de eindoverwinning van de Amerikanen. Op de vijfde dag van die 35 dagen durende slag werd één van de meest iconische beelden uit de Tweede Wereldoorlog vastgelegd: enkele soldaten zetten de Amerikaanse vlag omhoog op de Suribachi heuvel, het hoogste punt van Iwo Jima.

Dat beeld werd achteraf gebruikt als symbool voor de mensen thuis: de dramatische dynamiek van de foto en gewoon ook de aanwezigheid van een Amerikaanse vlag suggereerden dat de oorlog wel degelijk gewonnen zou worden en dat Onze Jongens in het Groen echte helden waren. In 'Flags of Our Fathers' vertelt Eastwood het verhaal van de mannen die die vlag omhoog hesen en onderzoekt hij hun heldenstatus, om tot de conclusie te komen dat er eigenlijk maar bitter weinig heroïsch bij te kijken kwam.

De voornaamste focus van het verhaal ligt zelfs niet bij de slag om Iwo Jima zelf; wie daar echt het fijne van te weten wil komen, zal naar de bibliotheek moeten trekken. Eastwood is meer geïnteresseerd in wat er gebeurde eens de militaire top de foto te zien kreeg: ogenblikkelijk werd beslist om de drie overlevende vlaggenhijsers naar huis te halen (de drie anderen waren ondertussen gesneuveld) en hen te gebruiken voor commerciële doeleinden. John "Doc" Bradley (Ryan Philippe), Rene Gagnon (Jesse Bradford) en Ira Hayes (Adam Beach) worden stante pede op tournee gestuurd door de VS, waar ze vriendelijk naar de fotografen mogen glimlachen, continu over zichzelf mogen herhalen wat voor helden ze wel zijn, en vooral de mensen moeten aansporen om oorlogsobligaties te kopen. Plotseling worden deze soldaten verplicht om voor een volgepakt football-stadion hun beklimming van de berg nog eens dunnetjes over te doen op een replica van papier maché. Ze krijgen hun eigen beeltenis opgediend als een ijsje. De soldaten zijn plots in de handen gevallen van gladde PR-types, die een product van hen willen maken - noem het product patriottisme of heldendom, zo lang het maar opbrengt.

In flash-backs krijgen we dan de werkelijkheid te zien: het slachtveld wordt slechts zeer spaarzaam getoond, maar het is voldoende om te weten dat niemand op Iwo Jima meer een held was dan een ander. De invasiescène aan het begin van de film is met z'n tien minuten het langste, en werd indrukwekkend in beeld gebracht, met een opvallend rustig montagetempo dat ons toelaat om een overzicht te bewaren van de actie. Eastwood is hier visueel trouwens erg sterk op dreef, met grauwe en grijze kleuren en regelmatig gebruik van iconische beelden: De Soldaat, Het Slachtveld, De Vlag enzovoort. Al die beelden die in oorlogspropaganda ook wel worden gebruikt, maar die hier worden onthuld voor wat ze echt waard zijn. De regisseur gaat achter de schermen van de propagandafabriek kijken en toont de realiteit achter hun stokpaardjes. Overigens krijgen we enkel korte indrukken van de verschrikking die die slag was, voor zover die indrukken relevant zijn voor de personages tijdens hun promotietournee door de VS. Meer niet.

Die spaarzaamheid siert Eastwood: het was hem duidelijk om het persoonlijke drama van die mannen te doen, niet om het geweervuur. En hij heeft gelijk - wie 'Saving Private Ryan' en 'Band of Brothers' heeft gezien, weet dat je die projecten toch niet kunt overtreffen qua actie. Nee, hier mikt de regisseur vooral op dat concept van de held - hij wil die zeepbel van heroiek doorprikken, en doet dat vrij efficiënt. Tijdens het vechten verloopt alles grotendeels catch as catch can: iedereen probeert ervoor te zorgen dat hij zelf niet wordt neergeschoten, en als dat lukt, ben je alweer een heel eind verder. Het opzetten van de vlag zelf is al helemaal een maat voor niets: een routineus klusje dat door enkele willekeurige soldaten even op een minuutje wordt geklaard. Er wordt niet op hen geschoten, er is op dat moment geen gevecht bezig. Heroiek is een karweitje, meer niet. En achteraf wordt dat karweitje verpakt en verkocht aan de mensen als iets helemaal anders - iets met een immense betekenis die het eigenlijk niet heeft.

Thematisch is dat allemaal bijzonder interessant, maar helaas loopt 'Flags of Our Fathers' op het niveau van het scenario regelmatig mank. Zo zijn de flash-backs nogal onhandig in het verhaal geweven - tijdens de scène waarin de drie vlaggenzetters op hun papier maché berg moeten klimmen krijgen we maar liefst vier of vijf (!) exemplaren na elkaar voor de kiezen. En ook wordt er nog een extra tijdlaag toegevoegd, in het heden, waarin de oude John Bradley het hele verhaal vertelt. Die derde tijdlijn was niet echt noodzakelijk en leidt af van de kern van de zaak. Bovendien zorgt ze er ook voor dat we aan het einde nog een epiloog van tien minuten krijgen, waarin de film wegzakt in een haast ondraaglijke meligheid.

De acteurs zijn ook van wisselend niveau. Ryan Philippe lijkt nooit écht zijn personage te vatten en staat overweldigend middelmatig te wezen, Adam Beach overacteert dan weer dat het een aard heeft. Dan liever Jesse Bradford als Rene Gagnon, of John Benjamin Hickey als Keyes Beech, een nogal slijmerige overheidsfiguur. Die twee brengen tenminste nog een beetje overtuiging naar hun rollen.

'Flags of Our Fathers' barst van de goede bedoelingen en is inhoudelijk best boeiend, maar de foute vertelstructuur en de ongeïnspireerde acteerprestaties zorgen er toch voor dat Eastwood een gedeeltelijke misser scoort. Maar geen zorgen: volgend jaar verschijnt 'Letters From Iwo Jima', zijn gelijktijdig opgenomen zusterproject, waarin hij hetzelfde verhaal van de Japanse zijde belicht. De herkansing is dus al in de maak.

E-mailadres Afdrukken
 
Flags of Our Fathers
Regie: Clint Eastwood
Scenario: Paul Haggis; William Broyles Jr
Met: Ryan Philippe; Jesse Bradford; Adam Beach; John Benjamin Hickey; Jamie Bell

Advertentie
Banner
Advertentie

TEST