Banner

El Laberinto Del Fauno (Pan's Labyrinth)

7.0
Peter De Backer - 20 oktober 2006




De Disneycultuur van de twintigste eeuw en de postmoderne Shrek-avonturen hebben het wat verdoezeld, maar de meeste sprookjes zijn in essentie symbolische griezelverhalen om kinderen bang en bewust te maken voor de wrede dingen in de wereld. Voor elke colgate-prins is er wel een reus die kindjes oppeuzelt en voor elke toverfee schuilt er wel een afzichtelijke toverkol achter een boomstronk. 'The Company of Wolves' van Neil Jordan verkende eerder al de dubbelzinnige bodems van Roodkapje, 'La Cité des Enfants Perdus' was een dark and twisted fairytale en 'Sleepy Hollow' kan misschien wel tellen als de eerste echte sprookjesslasher. Ook fantasy-en horrorexpert Guillermo del Toro heeft een originele draai gegeven aan het sprookjesuniversum met zijn 'El Laberinto del Fauno'. Op allegorische wijze plaatst hij een grimmige fantasiewereld tegenover een al even grimmige realiteit: de nasleep van de Spaanse burgeroorlog. De mix is niet altijd evenwichtig, maar de manier waarop macabere fantasy verweven wordt met een politiek-historische achtergrond is opvallend volwassen en overdonderend mooi om naar te kijken. In 'The Player' zouden ze zeggen: It's 'The Wind that Shakes the Barley' meets 'Alice in Wonderland'!

Er was eens een Spanje onder fascistisch bewind, dat compleet genegeerd werd na de Tweede Wereldoorlog. Europa begon aan de heropbouw, maar Franco zette zijn zuiveringsactie en klopjacht op iedereen die tegen het regime was onverstoord verder. Langs dit totaliteire landschap reist de dromerige Ofelia (Ivana Baquero) samen met haar moeder naar een boerderij in de bergstreek van Noord-Spanje. Daar stationneert haar stiefvader (Sergi López), de genadeloze kapitein Vidal, die de guerilla-strijders liefst één voor één persoonlijk de ogen zou willen uitlepelen. Vidal is enkel geïnteresseerd in de komst van zijn toekomstige zoon waarvan Ofelia's moeder zwanger is en ziet het meisje louter als overbodige ballast. Omdat de realiteit nogal dik tegenvalt, zoekt de eenzame Ofelia haar toevlucht dan maar in een andere wereld, één die begint bij het mysterieuze labyrinth in de achtertuin en die eindigt in de donkere krochten van de onderwereld, waar mysterieuze creaturen huizen. Ze ontmoet er Pan (Doug Jones), een faun (een mythologisch half geit-half mens-geval) die haar vertelt dat ze een prinses is die het eeuwige leven wacht als ze drie opdrachten kan vervullen. Ofelia begint moedig aan een queeste die wel eens het lot van de onderwereld en van de echte wereld voorgoed zou kunnen veranderen...

Het is niet de eerste keer dat del Toro loco zijn fantasie-kronkels verwerkt met de historische context van de Spaanse burgeroorlog. Zijn uitstekende 'El Espinazo del Diablo' was meer een magisch realistische fabel over verloren onschuld onder het fascistische regime dan zomaar een eng spookverhaal. In Hollywood paste hij zich dan weer wel aan aan de kleurloze conventies van het genre (hebben 'Blade 2' en 'Hellboy' uiteindelijk iets meer te bieden dan amusante creature features?), maar op het thuisfront mag het precies wel ietsje meer zijn. Op die manier valt er met 'El Laberinto del Fauno' zowel een terugkeer naar de roots als een groei na de 'big budget'-fase te bespeuren. Resultaat: een persoonlijk verhaal dat ondersteund wordt met grote(re) middelen om een subliem geïllustreerd sprookjesboek tot leven te wekken.

Een ambitieuze en bewonderenswaardige onderneming, om een horrorfantasy te laten sturen door menselijk drama met een meergelaagde thematiek en symboliek. Maar werkt het ook? Grotendeels. Zo zijn de wortels van de sprookjeswereld niet altijd even stevig verbonden met de werkelijkheid (de parallelen tussen de gebeurtenissen in beide werelden durven wel eens vaag en geforceerd over te komen) en valt de uitwerking van de verhaallijn met de rebellen iets te oppervlakkig uit. Vooral de relatie tussen huishoudster Mercedes (Maribel Verdú, de schoonheid die Gaèl Garcia Bernal en Diego Luna vroegtijdig liet klaarkomen in 'Y Tu Mama Tambien') en haar broer, een verzetsstrijder, is maar slordig uitgewerkt en overbodig. Dat soort nalatigheden weet de overijverige del Toro gelukkig te compenseren met zijn hoofdpersonage en haar avonturen in de onderwereld. De werkelijkheid is cruciaal voor de emotionele betrokkenheid, maar het zijn de uitstapjes in de donkere fantasiewereld die voor de betovering zorgen.

De verbeelding van del Toro is trouwens even rijk en fascinerend als dat ze gestoord en ziek is. Voor de weinigen die het nog niet doorhadden: dit is geen verhaaltje waar je het klein grut mee in bed stopt. Of denkt u dat de koters zich zullen amuseren met een monster dat letterlijk zijn ogen in z'n zakken kan steken (mocht hij die al hebben, de naakte viespeuk) en zich lekker laat gaan met het oppeuzelen van elfjes? Ook in de echte wereld schrikt de Guy er niet voor terug om de zintuigen aan te vallen met hondsbrutale horror (Gruwel in de realiteit? Een sadistische generaal als booswicht? Ruik ik daar metaforen aanbranden?). Rebellen worden afgeknald in het gezicht, een arme boer krijgt een fles wijn herhaaldelijk tegen zijn neus gestampt tot er niks meer dan een hoopje pulp overblijft (denk aan de brandblusoefening in 'Irréversible') en een folterscène mocht natuurlijk ook niet ontbreken. Om maar te zeggen dat Jelle Cleymans toch maar beter de zaal van de nieuwe Piet Piraat-film binnenhuppelt.

Bij de cast is het vooral genieten met de twee 'beesten'. Sergi López weet hoe hij een smeerlap moet spelen en krijgt een vette kluif in de schoot geworpen met de gewetenloze Vidal. Ietwat eendimensioneel, toegegeven, maar dit personage vereist ook geen nuancering. Hij is de grote boze wolf van het verhaal, met het niet onbelangrijke verschil dat dit een monster is waar Ofelia niet voor kan vluchten in haar fantasieën. De wereld van het labyrinth mag nog zo dreigend en gevaarlijk ogen, de echte horror zit in de realiteit en López maakt van Vidal zo'n hatelijk monster dat hij gerust naast de Amon Goethe van Ralph Fiennes kan staan, en dat is al een serieuze klootzak om als gezelschap te hebben. In de andere wereld kruipt Amerikaan Doug Jones in de huid van Pan, de faun die Ofelia begeleidt tijdens haar opdrachten. Pan is een verbluffende creatie (hoor 'm kraken!) die toch voldoende complexiteit meekrijgt (wie is die Pan eigenlijk en valt zo'n geit wel te vertrouwen?) om te werken als volwaardig karakter. Het feit dat Jones (die ook in het slappe velletje van de 'Pale Man' kruipt) zich niet laat dubben en de (niet gemakkelijke) Spaanse dialogen voor eigen rekening neemt maakt de prestatie enkel maar indrukwekkender.

'El Laberinto del Fauno' is vooral een rijke film. Rijk in beelden en rijk in thematiek. Een ontroerende elegie voor een vergeten stukje Spanje, een duister sprookje voor volwassenen en een prachtig prentenboek om in verloren te lopen. Het is nog niet het fantasy-meesterwerk dat ergens in de creatieve krullekop van del Toro verstopt zit, maar bij momenten komt het verdomd dicht in de buurt. Bijna, Guy, bijna...

E-mailadres Afdrukken
 
El Laberinto Del Fauno (Pan's Labyrinth)
MX-E-VS / 2006
Regie: Guillermo del Toro
Scenario: Guillermo del Toro
Met: Ivana Baquero; Sergi López; Doug Jones; Maribel Verdú; Ariadna Gil
Duur: 112 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST