Banner

Brokeback Mountain

8.0
Dennis Van Dessel - 23 februari 2006




Regisseur Ang Lee moest al met iets héél strafs afkomen om ons zijn abominabele 'Hulk' van twee jaar geleden te doen vergeten, maar met 'Brokeback Mountain' leek het alvast raak. Vier Golden Globes, acht Oscarnominaties, nog een hele kudde andere prijzen en verrukte recensies van zowat iedereen behalve de Amerikaanse religious right - ze konden hem niet genoeg ophemelen, schijnbaar. Gewoonlijk is dat een reden voor argwaan. Wanneer een film zó lyrisch ontvangen wordt, moet je oppassen voor teleurstellingen, maar toch: 'Brokeback Mountain' is een ijzersterk drama: gevoelig, goed geacteerd en intelligent geregisseerd.

Het verhaal draait rond Ennis Del Mar (Heath Ledger) en Jack Twist (Jake Gyllenhaal), twee cowboys die tijdens de zomer van 1963 in Wyoming samen op de schapen van Joe Aguirre (Randy Quaid) moeten letten. Eenzaam op hun fotogenieke berg, omringd door niets anders dan schapen, ontwikkelt er zich tussen de beide zwijgzame bonken eerst een voorzichtige vriendschap, en vervolgens zelfs liefde.

Na de zomer zijn ze echter verplicht om terug te keren naar hun normale leventje: Ennis trouwt met Alma (Michelle Williams), zij maken een paar kinderen en hij werkt waar hij kan. Jack ontmoet Lureen (Anne Hathaway) en moet vanaf dat moment leven en werken onder de schaduw van zijn tirannieke schoonvader. Eén of twee keer per jaar komen de mannen samen om enkele dagen te gaan vissen op Brokeback Mountain, hoewel er maar weinig gehengel aan te pas komt. In de loop van twintig jaar zien we hoe de privélevens van Ennis en Jack steeds meer schertsvertoningen worden, waarachter een eindeloos gefrustreerd verlangen schuilgaat.

'Brokeback Mountain' is thematisch al een memorabele film, gewoon omdat het de eerste keer is dat homoseksualiteit op zo'n volwassen, intelligente manier benaderd wordt in een big budget Amerikaanse film. Ennis en Jack zijn géén verwijfde nichten met slappe handjes die elkaar zwoele blikken toewerpen en lange conversaties voeren over musicals of Barbra Streisand, maar struise venten voor wie hun seksuele gevoelens vaak samenhangen met overtonen van geweld. Hun eerste seksscène is erg krachtig wat dat betreft: hun vrijpartij is agressief, alsof het een gevecht is dat anders uitloopt. De film is al bekritiseerd om die scène, maar ik vond dat erg aannemelijk - voor twee mannen die zijn opgegroeid in de "stoere venten"-wereld van Ennis en Jack, is fysiek contact tussen mannen zeer zeldzaam. Wanneer het dan toch plaatsvindt, is het ofwel erg afstandelijk, ofwel gewelddadig. De twee hoofdpersonages hier vertrekken vanuit wat ze kennen, wat aanvaardbaar is, en gaan verder vanop dat punt.

Bovendien beargumenteert 'Brokeback Mountain' de stelling dat een onmogelijke liefde tussen twee mannen net zo tragisch en pijnlijk kan zijn als één tussen een heterokoppel. In een betere wereld zou dat een vanzelfsprekende stelling zijn, maar zo is het nu eenmaal niet. Ennis en Jack komen niet zomaar samen om van de grond te komen, maar omdat ze echt van elkaar houden - een liefde die zonder enig cynisme of scheefgetrokken sentiment wordt weergegeven. Door de homoseksualiteit van de hoofdpersonages als een gegeven te aanvaarden, stelt 'Brokeback Mountain' een belangrijk precendent in mainstream cinema. Ennis en Jacks relatie wordt niet als iets afwijkends voorgesteld: het zijn hun huwelijken die afwijkend zijn, het is daar dat ze in een leugen verwikkeld zijn.

In een conservatief land als Amerika, waar een president verkozen werd, grotendeels gebaseerd op zijn agenda van gay bashing, zou ik het belang daarvan niet onderschatten, maar Ang Lee heeft van 'Brokeback Mountain' meer gemaakt dan een pamflet. In de eerste plaats is het ook gewoon een zeer mooie film, waarin de passie van het scherm spat. Heath Ledger en Jake Gyllenhaal spelen hun personages erg ingehouden - een enkele blik en een trillende mondhoek zeggen vaak meer dan ettelijke pagina's dialoog ooit zouden kunnen. Ze nemen hun karakters nooit in de richting van de karikatuur, ze worden nergens ironisch, maar spelen hun relatie op krék dezelfde manier waarop ze in een andere film een heterorelatie zouden spelen. Op die manier helpen ze het publiek, voor zover het dat zou nodig hebben, om zich over het gegeven van de homoliefde heen te zetten en de personages te aanvaarden als gewoon twee mensen die elkaar graag zien. Heath Ledger maakt het meeste indruk - hij zegt bijna niets, maar weet enorm veel informatie te leggen in zijn lichaamstaal, zijn ogen.

Lee is ook erg sterk in het construeren van zijn verhaal. Het eerste half uur, waarin Ennis en Jack naar elkaar toe groeien op Brokeback Mountain, gaat bewust langzaam. We krijgen alle gelegenheid om de omgeving rustig te bekijken (die wolkjes, die glooiende heuvels!) en om de mannen aan het werk te zien. In die mate zelfs, dat je na een tijdje ongeduldig begint te worden: nóg eens een shot van Heath Ledger die fotogeniek een sigaretje ligt te roken in dat enorme landschap, je zou bijna denken dat je in een reclamefilmpje voor Marlboro terecht bent gekomen. Maar dan, eens Ennis en Jack elkaar in de armen vallen, schakelt de prent plots een versnelling hoger. We krijgen het thuisleven van de personages op een erg elliptische manier te zien: belangrijke momenten en conflicten worden getoond, de rest wordt weggelaten. Waar Ang Lee rustig z'n tijd nam tijdens het eerste half uur, moeten we het hier stellen met enkel de hoogte- en laagtepunten. Het gevolg daarvan is dat alles dat we te zien krijgen van Jack en Ennis' huwelijksleven, in het teken blijft staan van hun relatie.

De montage van deze segmenten is ook erg sterk: er wordt nogal vaak gesprongen in de tijd, en aangezien Lee niet telkens een titel wilde aanbrengen om ons wijs te maken welk jaar het is, vond hij andere manieren. We krijgen cuts waarin de kinderen plotseling een paar jaar ouder zijn, we zien de personages plots met andere auto's rondrijden, Jack heeft ineens een snor enzovoort. Dat soort techniekjes zijn niet zo makkelijk om te bedenken, maar ze worden hier consequent met veel succes gebruikt.

'Brokeback Mountain' is een prachtige liefdesfilm. Oké, hij komt wat traag op gang, maar eens hij uit de startblokken is, zijn we vertrokken voor meer dan twee uur subtiele, intelligente, fijngevoelige cinema.
E-mailadres Afdrukken
 
Brokeback Mountain
USA / 2005
Regie: Ang Lee
Scenario: Larry McMurtry; Diana Ossana
Met: Heath Ledger; Jake Gyllenhaal; Anne Hathaway; Michelle Williams
Duur: 134 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST