Banner

Een Ander Zijn Geluk

6.0
Dennis Van Dessel - 07 december 2005




Er zijn zelden zoveel Vlaamse films op zo'n korte tijd uitgekomen als tijdens de voorbije maanden. 'Verlengd Weekend' wist nog een zeker publiek te bereiken, 'Suspect' daarentegen zonk als een baksteen, hoewel het eigenlijk een veel interessantere film was. Het falen van 'Suspect' roept in ieder geval de vraag op wat de financiële kansen zijn van 'Een Ander Zijn Geluk', een trage, onderkoelde, relatief ontoegankelijke film over een zwaar thema. Dit is een prent die het aandurft om hoge eisen te stellen van het publiek, terwijl dat in de zaal daarnaast evengoed kan gaan kijken naar 'Harry Potter' en binnenkort 'King Kong'. Rijk zal debuterend cineaste Fien Troch hier allicht niet van worden, maar ze verdient in ieder geval veel punten voor pure lef, én ze heeft wel een interessante vingeroefening afgeleverd.

Het verhaal speelt zich af in zo'n vreselijke residentiële wijk, waar de huizen allemaal veel te groot zijn voor de kleine mensjes die erin wonen en waar decoratie uitsluitend bestaat uit lelijke schilderijen die veel te veel geld gekost hebben. Deze ingedommelde gemeenschap wordt op een dag bruusk opgeschud, wanneer er een kind wordt doodgereden. Het lichaampje wordt in een gracht gevonden door Christine (Ina Geerts), maar tegen de tijd dat zij er de politie heeft bijgehaald is het alweer weggedreven. De volgende dag blijkt dan toch dat er een kind gestorven is, en begint er een stille lijdensweg voor alle betrokkenen. De ouders van het kind (Peter Van den Begin en Natali Broods) weten niet waar kruipen van de miserie, Christine raakt geobsedeerd door de vraag of de jongen misschien nog leefde toen ze hem zag liggen en haar buurman (een schitterende Johan Leysen) komt zwaar onder verdenking te liggen wanneer blijkt dat hij op de bewuste avond met een kapot voorlicht is thuisgekomen.

Dat alles klinkt misschien als de aanzet van een thriller, of op z'n minst een hevig geëmotioneerd drama, maar vergis u niet: 'Een Ander Zijn Geluk' is één grote ijspegel van een film, waarin zo goed als niets wordt uitgesproken en alle emoties zorgvuldig onder de oppervlakte gehouden worden. Fien Troch ontdoet haar eersteling systematisch van zowat alles dat de kijker tot een emotionele reactie kan dwingen: quasi de hele prent bestaat uit lange, statische shots waarin de personages koeltjes geobserveerd worden. Close-ups of camerabewegingen zijn zeldzaam, en de belichting is erop bezien om alle kleur uit de film weg te halen - alles ziet er hier even grijs en troosteloos uit. De hele visuele stijl van 'Een Ander Zijn Geluk' lijkt erop uit te zijn om het publiek toch maar op afstand te houden, om toch maar te vermijden dat ze teveel gaan meeleven met wat ze zien op het scherm.

Ook het script is opgebouwd om datzelfde effect te verkrijgen: de personages zeggen weinig, en wanneer ze wél spreken, komt het zelden tot een echte conversatie. Ze praten een beetje langs elkaar heen, negeren elkaar of beginnen plotseling over iets anders. In zekere zin gaat Trochs film over het onvermogen van communicatie tussen echtgenoten en tussen ouders en kinderen, wat uiteindelijk tragische gevolgen kan hebben. Dat onvermogen leidt tot spaarzame dialogen die soms regelrecht uit een toneelstuk van Beckett hadden kunnen komen. Neem nu een scène waarin Jan Decleir een gesprekje voert met politieagent Josse De Pauw. Decleir: 'Ik weet niet wie dat kind heeft doodgereden, maar hou m'n overbuurman maar goed in de gaten.' De Pauw: 'Je overbuurman?' Een lange stilte, en dan Decleir: 'Jaja, het is koud, hè.' Alle personages in 'Een Ander Zijn Geluk' bàrsten van de gevoelens, ze zitten allemaal op hun eigen manier diep in de problemen, maar ze kunnen of willen er niet over spreken, zodat de acteurs het voornamelijk met terloopse blikken en korte gebaren moeten doen. Met weliswaar de notenswaardige uitzondering van Christine's zus, een irritante kwekmadam die geen twee seconden haar tater kan houden, maar met al dat niets te melden heeft.

Voeg daar nog aan toe dat ook de muziek mondjesmaat wordt gebruikt en dat het tempo van de film bewust zeer traag wordt gehouden, en je kunt je wel inbeelden dat dit geen doorsnee zaterdagavondfilmpje is. Waar op zichzelf natuurlijk niks mis mee is: Fien Troch heeft hier duidelijk exact de film gemaakt die ze wilde maken: een gedurfd non-commerciëel project waarin ze pertinent weigert om haar publiek emotioneel te manipuleren. Een afstandelijke visuele stijl, acteurs die bijna geen woord zeggen en rondlopen alsof ze onder de Valium zitten, regelmatig al eens een doodse stilte op de soundtrack... Alles, maar dan ook àlles wat filmmakers normaal gezien doen om hun kijkers bij het nekvel te grijpen, wordt hier achterwege gelaten. 'Een Ander Zijn Geluk' lijkt zelfs niet eens zo geïnteresseerd te zijn in het ontwikkelen van een plot of van realistische personages. Het is een mood piece, waarin wordt gemikt op een bepaalde sfeer, een bevreemdende feeling. De hele film geeft je ongeveer het gevoel op bezoek te zijn bij mensen die je niet goed kent en waarbij je je niet helemaal op je gemak voelt. Echt prettig kun je dat niet noemen, maar het is wél origineel en het getuigt van enorme cojones.

Met mood en feeling kom je al een heel eind, maar of je er ook de eindmeet mee haalt, is een andere vraag. 'Een Ander Zijn Geluk' is fantastisch om te zitten bespreken en analyseren, maar terwijl je er naar aan het kijken bent, ga je toch maar al te vaak op zoek naar een connectie met het verhaal die simpelweg niet te vinden is. De film is zó ijskoud dat het volstrekt onmogelijk is om er op meer dan een abstracte basis van te genieten. De film bevindt zich op het scherm, jij bevindt je in je stoeltje en er gebeurt niks tussen de twee. Daar heeft Troch met haar minimalistische stijl wel voor gezorgd.

Het is makkelijk om deze prent te bewonderen: de regisseur doet hier zeer knappe dingen en zeg er maar van wat je wil, maar dat bevreemdend sfeertje waar ze op mikt is wel degelijk aanwezig. Maar anderzijds zweemt 'Een Ander Zijn Geluk' nog iets teveel naar de filmschool, naar de té nadrukkelijke wens om toch vooral maar niet te emotioneel of mainstream te worden. Als Fien Troch nu met haar volgende project leert dat een klein beetje gevoel in een film echt wel mag, dan kunnen we nog prachtige dingen van haar verwachten.
E-mailadres Afdrukken
 
Een Ander Zijn Geluk
B / 2005
Regie: Fien Troch
Scenario: Fien Troch
Met: Ina Geerts; Peter Van den Begin; Natali Broods; Johan Leysen; Josse De Pauw
Duur: 98 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST