Banner

Match Point

10.0
Dennis Van Dessel - 08 november 2005




Ongeacht wat sommigen graag beweren, is Woody Allen nooit helemaal weggeweest. De eerste helft van dit decennium was een moeilijke tijd: films als 'Anything Else' en 'Melinda & Melinda' kregen respectvolle kritieken, maar iedereen was het er wel over eens dat ze toch niet van het niveau waren dat we ons herinnerden uit de jaren zeventig en tachtig. Orakels overal ter wereld voorspelden het einde van Woody's carrière, een eens groot talent dat nu langzaam maar zeker aan het uitdoven was. Wel, al die mensen mogen nu collectief hun grote bek houden, want met 'Match Point' heeft de Woodmeister eindelijk nog eens een onvervalst meesterwerkje afgeleverd. Tussen alle puberale Hollywoodspektakels door, is 'Match Point' een verademing: een rijpe, intelligente film die zijn publiek niet betuttelt, maar hen behandelt als volwassenen (stel je voor).

Jonathan Rhys-Meyers speelt Chris Wilton, een tennisleraar die er rotsvast van overtuigd is dat het leven voor een groot deel met dom geluk heeft te maken: het balletje raakt het net en dan kan het aan de andere kant neervallen, of aan jouw kant - wie zal het zeggen? De bal valt in ieder geval resoluut aan de andere kant van het net wanneer hij kennismaakt met Tom Hewett (Matthew Goode), de zoon van een stinkend rijke zakenfamilie. Chris wordt algauw een vriend aan huis, begint een relatie met Toms zus Chloe (Emily Mortimer) en krijgt van vader Alec (Brian Cox) een goed betalende baan aangeboden. Alles lijkt Chris perfect voor de wind te gaan - tot hij Nola (Scarlett Johansson) ontmoet, de vriendin van Tom. Chris voelt zijn hormonen meteen een machtige samba uitvoeren bij de aanblik van de schone Amerikaanse (hoe zou u zelf zijn?) en dreigt alles dat hij heeft verworven voor haar op het spel te zetten.

De meeste recensies van 'Match Point' zullen aanduiden dat dit een atypische Woody Allenfilm is, en voor een gedeelte hebben die critici gelijk: Londen moet hier Woody's eeuwige New York vervangen, de personages lopen niet neurotisch over en weer te draven, maar laten elkaar zowaar uitspreken en de film lijkt kalmer, beredeneerder dan wat we doorgaans van de regisseur krijgen. Maar dat zijn allemaal oppervlakkigheden: de thematiek waar Allen het over heeft, is niet zo nieuw in zijn werk. Het idee van een stormachtige liefde die alles dreigt te vernietigen, zat eerder al in een groot deel van Allens komische werk (denk maar aan Michael Caine's buitenechtelijke relatie in 'Hannah and Her Sisters') en zowat àl z'n drama's. De regisseur gaat ook Dostojevski achterna in de vraag hoe een man die in essentie een moreel persoon is, tóch slechte dingen kan doen. En dat is ook niet de eerste keer: in 'Crimes and Misdemeanors' deed hij hetzelfde: hoe komen goede mensen ertoe om de moraliteit overboord te gooien? 'Match Point' breekt inderdaad met de uiterlijkheden van de doorsnee Woody Allenfilm, maar inhoudelijk keert de regisseur toch weer terug naar een aantal van zijn thematische stokpaardjes. Mét een belangrijke aanvulling: de factor van het geluk. In welke mate hebben we ons eigen leven in handen en in welke mate is het gewoon een kwestie van de bal die aan de andere kant van het net valt?

Subtiliteit is hier het sleutelwoord: het mooie aan 'Match Point' is de manier waarop Allen zeer geloofwaardig de seksuele spanningen tussen de hoofdpersonages weet te tekenen. Chris en Nola werpen elkaar botergeile blikken toe, terwijl Chloe er als onschuldige tussenpersoon bijstaat. Er wordt maar zeer weinig uitgesproken, maar we voelen aan dat er iets broeit. Neem nu een scène waarin Chris op bezoek is op het riante landhuis van de familie Hewett: het hele gezelschap gaat naar de stallen om naar de paarden te kijken, en in één enkel, doodeenvoudig wide shot weet Allen de hele situatie te vatten. Nola loopt naar een paard, begint het dier te strelen, terwijl Chris een beetje weemoedig naar haar kijkt. Ondertussen zien we Chloe, die dicht in de buurt van Chris blijft, maar voldoende vertrouwt op zijn aanwezigheid en zijn affectie dat ze ook aandacht kan besteden aan haar vader. Dat is één shot, waarin niets gezegd wordt, maar waarin tegelijk heel de eerste helft van de film vervat zit.

Over de tweede helft moet u vooral zo weinig mogelijk weten voordat u gaat kijken: 'Match Point' neemt nog verschillende wendingen, die u best onvoorbereid kunt ervaren - dus als iemand u de clou van de film wil verraden, geef die persoon dan tijdig een ferme mep rond de oren. Laat het volstaan te zeggen dat al die wendingen niet alleen geloofwaardig zijn, maar zelfs onvermijdelijk lijken in het kader van de film. De plot van 'Match Point' is niet enkel overtuigend, je krijgt de indruk dat het de enige mogelijke plot is die deze film had kunnen hebben. En niet alleen dat, maar elke wending voegt ook nog eens iets toe aan de thematiek - als er één koploper is voor de oscar voor beste scenario volgend jaar, dan is het dit wel.
>
De terugkeer naar dramatische scenario's heeft Allen duidelijk deugd gedaan. Wie goed gekeken heeft naar z'n laatste paar komedies, zal trouwens sowieso al opgemerkt hebben dat hij constant in de richting van het serieuze, het tragische neigde. 'Anything Else' was in essentie een bittere film, maar dan met voldoende humor om de prent toch een beetje in evenwicht te houden. Nu kan hij zich helemaal laten gaan, hij hoeft niet op zoek te gaan naar de lach in elke situatie, en het resultaat suggereert een regisseur die zich bevrijd voelt. Hij hoeft niet meer de plezante uit te hangen, maar kan gewoon zeggen wat er op z'n lever ligt.

Het werken met overwegend Britse acteurs doet hem ook geen kwaad: Jonathan Rhys-Meyers is één van de weinige hoofdrolspelers in een Woody Allenfilm die niét vervalt in een imitatie van de man zelf. Hij speelt, geheel in de stijl van de film, erg ingehouden. Wat dan zo knap is aan zijn vertolking, is dat hij aan het einde, wanneer de emoties toch sterker worden uitgesproken, perfect in staat is om op een geloofwaardige manier een versnelling hoger te gaan. Hij evolueert van stiff upper lip naar zenuwwrak, en je bent als kijker steeds helemaal mee. Scarlett Johansson is één en al smeulende erotiek in haar rol - ze zag er nog nooit zo duivels sexy uit. Dat de jongedame ook een fameus stukje kan acteren, valt makkelijk af te leiden uit een scène waarin ze tipsy hoort te zijn - niets is zo moeilijk te spelen als dronkenschap, omdat je al gauw over de top gaat, maar de subtiele dubbele tong en de net iets minder gecoördineerde bewegingen die ze maakt, zitten er vierkant bovenop.

'Match Point' is verplicht kijkvoer voor iedereen die met film bezig is: inhoudelijk goed doordacht, minutieus geplot en schitterend geacteerd. Al wie zich afvroeg of Woody het nog had: hij hééft het nog. En hoe.
E-mailadres Afdrukken
 
Match Point
USA-UK / 2005
Regie: Woody Allen
Scenario: Woody Allen
Met: Jonathan Rhys-Meyers; Scarlett Johansson; Emily Mortimer; Brian Cox; Matthew Goode
Duur: 124 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST