Banner

Flightplan

4.0
Dennis Van Dessel - 27 oktober 2005




Een veelfilmster kun je Jodie Foster nauwelijks noemen - haar laatste hoofdrol dateert alweer van 2002, toen ze 'Panic Room' maakte, en sindsdien is ze enkel even opgedoken om haar feilloze Franse uitspraak te laten horen in 'Un Long Dimanche de Fiançailles'. Mogen wij mevrouw Foster bij deze vriendelijk edoch met aandrang verzoeken om haar rollen, wanneer ze er dan toch één speelt, met iets meer zorg uit te kiezen? Want 'Flightplan', van regisseur Robert Schwentke, is ondanks een fascinerend eerste uur toch een teleurstelling van formaat. Zo'n film waarbij je buitenkomt en zegt: 'O. Was het dàt maar?' Een actrice van Fosters kaliber verdient meer dan dat.

De premisse klinkt nog veebelovend: Foster speelt Kyle Pratt, een vliegtuigingenieur die werkt in Berlijn, maar terug naar huis keert nadat haar man is omgekomen bij een ongeluk. Samen met haar zesjarige dochtertje Julia stapt ze op een vliegtuig richting New York, het lichaam van haar man in een kist benedendeks. Nadat Kyle wakker wordt van een kort dutje, blijkt Julia echter spoorloos verdwenen te zijn: de paniekerige moeder loopt het hele vliegtuig op en af, wc-deuren worden opengetrokken en kasten worden doorzocht, maar het kleine grut is nergens te vinden. Sterker nog: niemand van het personeel of van de andere passagiers kan zich herinneren Julia überhaupt gezien te hebben. Om het zekere voor het onzekere te nemen, besluit de captain (Sean Bean) om een volledige zoektocht te organiseren, zonder resultaat. Hoe kan een kind op 10.000 meter hoogte zomaar verdwijnen? En is er wel ooit een kind gewéést, of speelt alles zich enkel af in de verziekte verbeelding van een rouwende vrouw?

Zolang we het antwoord op die vragen niet krijgen, wérkt 'Flightplan'. Voornamelijk omdat Jodie Fosters personage niet dommer is dan ze hoeft te zijn: ze stelt de juiste vragen, maakt de juiste suggesties en maakt op de juiste momenten al eens goed van haar oren om het vliegtuigpersoneel tot actie te bewegen. Tijdens het eerste uur worden Fosters angsten op een redelijk geloofwaardige manier uitgewerkt, met dank aan de veelzijdige dame zelve. Foster kan perfect een moeilijk evenwicht vatten tussen een vrouw die helemaal op rock bottom zit, maar die in principe wel een sterk karakter heeft. Kyle is iemand die vliegtuigen bouwt, godbetert - een intelligente madame die nu met immense tegenslagen wordt geconfronteerd. Veel mensen hebben Fosters rol hier vergeleken met haar optreden in 'Panic Room', maar verder dan wat oppervlakkige gelijkenissen komen ze daar niet mee. Kyle Pratt heeft de controle over haar leven in veel grotere mate verloren, ze is in feite een veel extremer personage (daarom niet per sé complex, maar wel extreem in haar emoties). Maar Foster weet dat moeiteloos op te vangen.

Ook visueel zit het tijdens dat eerste uur wel snor. Zowat de hele film speelt zich af op een vliegtuig, wat zorgt voor een ernstige beperking in je cameravoering. Wes Craven loste datzelfde probleem onlangs op door in 'Red Eye' resoluut te kiezen voor absolute eenvoud in z'n cameravoering. Tijdens het laatste half uur verliet hij dan het vliegtuig om daar al z'n visuele vondsten te etaleren. Schwentke heeft op z'n minst het voordeel dat z'n personages niet beperkt zijn tot hun stoeltjes, zoals dat in 'Red Eye' wel het geval was - de regisseur laat z'n camera soepel over en tussen de stoeltjes bewegen, en gebruikt regelmatig een handgehouden camera of steadicam die Foster volgt op haar zoektocht - hij filmt eigenlijk grotendeels vanuit het standpunt van zijn hoofdpersonage, wat het ook weer iets makkelijker maakt om ons met haar te identificeren. Soms verliest Schwentke wel de controle over z'n visuele trukendoos - tijdens een belangrijke scène begint de camera in 360 graden rond Foster te draaien om haar desoriëntatie weer te geven. Ze voelt zich alsof de grond onder haar voeten wegzakt, en met dat hyperkinetische shot zullen we het geweten hebben. Waar is dat eigenlijk voor nodig?

Maar goed, so far, so good. Het is echter wanneer de aap uit de mouw komt, dat 'Flightplan' definitief in elkaar stuikt. De clou van de film (ik zou er niet van dromen om 'm te verraden, dus maak u niet ongerust) is zo onnoemelijk ongeloofwaardig en stupide, dat je zin krijgt om Schwentke hoogstpersoonlijk bij z'n vestje te grijpen, hem een flinke klap te verkopen en te vragen: 'Is het dàt dan? Hebben we dààr allemaal zo lang op zitten wachten?' Het is al lang geleden dat ik me nog zo bekocht heb gevoeld aan het einde van een film.

Daarna ontaardt 'Flightplan' in een ongeïnspireerd "goeien-tegen-de-slechten"-crapfest, dat braafjes conformeert met alle geëikte regels van het genre. De slechten die niet kunnen schieten en ons zeer gewillig de hele plot uitleggen terwijl ze proberen om de goeie af te knallen, de met opvallend slechte CGI getrukeerde explosie op het einde enzovoort... Vult u maar aan.

De degelijke set-up van 'Flightplan' zorgt ervoor dat je dit niet helemaal een mislukking kunt noemen. Zo zitten er ook een paar zeer rake scènes in de film waarin Fosters paranoïa zich tegen enkele Arabische passagiers keert. "Een racistische film", orakelde alvast één collega uit de landelijke pers. Terwijl ik dat eerder een zeer geloofwaardig statement vind van de filmmakers: er gaat iets mis op een vliegtuig, er zitten Arabieren aan boord... Wie gaat dan automatisch de schuld krijgen? Dat is een racistische reflex van het hoofdpersonage, niet noodzakelijk van de film. Die dingen hééft 'Flightplan' dus allemaal wel, maar dat einde! Mensen, lievedeugd, dat éinde!
E-mailadres Afdrukken
 
Flightplan
USA / 2005
Regie: Robert Schwentke
Scenario: Peter A. Dowling; Billy Ray
Met: Jodie Foster; Peter Sarsgaard; Sean Bean; Erika Christensen
Duur: 98 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST