Banner

Kinsey

7.0
Dennis Van Dessel - 13 april 2005




Wij hebben het geluk dat we geboren zijn in een erg pragmatische tijd wat seks betreft - elk zevenjarig kind weet hoe alles in elkaar zit, elk twaalfjarig kind heeft het al gedaan en elke zeventienjarige puber begint er stilaan aan te denken hoe hij het aan z'n eigen kinderen moet uitleggen. Maar zo was het niet altijd, en al zeker niet in de meer puriteinse uithoeken van Amerika - seks was iets dat uitsluitend tussen man en vrouw plaatsvond binnen het huwelijk, en dan eigenlijk ook alleen maar om kinderen voort te brengen. Masturbatie was een zonde die de dood tot gevolg kon hebben, homoseksualiteit was nog niet uitgevonden en een orgasme was iets dat alleen mannen hadden om hun vrouwen zwanger te maken. Mensen stapten als maagd hun huwelijksbed in en hadden niet het minste benul wat er nu van hen verwacht werd.

De man die voor een groot deel verantwoordelijk was voor de verandering in mentaliteit tegenover seks, is Dr. Alfred Kinsey, die in 1948 zijn werk 'Sexual Behavior in the Human Male' publiceerde, enkele jaren later gevolgd door 'Sexual Behavior in the Human Female' - twee standaardwerken, gebaseerd op uitgebreide interviews doorheen de VS, die in onverbloemde bewoordingen uitlegden wat mensen effectief deden met zichzelf en anderen, zonder er religie of moraliteit bij te sleuren. Natuurlijk werd Kinsey verketterd door moraalridders overal ter wereld en zelfs vandaag de dag blijven er twijfels bestaan over zijn onderzoeksmethoden, maar hij was wel de eerste die openlijk over seks durfde te spreken zonder in de één of andere religieuze kramp te schieten: hoe werkt het, wat is "normaal", hoe kun je problemen oplossen? Regisseur Bill Condon (eerder verantwoordelijk voor het fantastische 'Gods and Monsters') weet hier een fascinerend, intelligent geconstrueerde biopic van de man af te leveren, waar Taylor Hackford met 'Ray' nog een fameus puntje aan kan zuigen.

We ontmoeten Kinsey (Liam Neeson) voor het eerst als een sociaal onaangepaste professor biologie aan de Indiana University: hij werkt aan een immensie studie over wespen en lijkt menselijk gezelschap enkel nodig te hebben voor zover het zich aanbiedt: wanneer een studente, Clara McMillen (Laura Linney) op een middag tijdens de lunch naast hem komt zitten, begint hij vertellen over een jaar lange studiereis die hij in z'n eentje ondernam. 'Dat moet eenzaam zijn geweest,' zegt Clara. 'Ik genoot ervan,' antwoordt Kinsey.

De twee trouwen uiteindelijk - zonder daarvoor ooit seks te hebben - en leren langzaam maar zeker om van elkaars lichaam te genieten zonder daarom meteen de wraakzuchtige hand van God te vrezen. Wanneer Kinsey op z'n universiteit steeds vaker geconfronteerd wordt met vragen omtrent seks van studenten die volkomen in het duister tasten, besluit hij een nieuwe cursus tot leven te roepen, waarin de feiten van menselijke seksualiteit sober en aanschouwelijk worden uitgelegd - de hoge omes van het academische wereldje zijn er niet erg gelukkig mee, maar de lessen zijn razend succesvol en Kinsey besluit om zijn studies te verleggen van het gedrag van wespen naar dat van mensen. Het gevolg waren zijn twee boeken - het boek over mannen zorgde al voor opschudding, maar toen Kinsey enkele jaren later durfde suggereren dat vrouwen óók mochten genieten van seks, ook masturbeerden en het zelfs soms met elkaar deden, was het hek helemààl van de dam.

Bill Condon - die zelf overigens homoseksueel is - maakt een goeie keuze door van Kinsey geen heilige te maken, zoals de makers van 'Ray' dat wel deden met hun onderwerp. Over de loop van z'n studie begint de professor seks immers zodanig te objectiveren, dat het voor hem elke waarde verliest. Dat het voor een wetenschappelijke studie nodig is om neutraal te blijven en seks énkel te zien als een fysiek fenomeen, daar kan ik inkomen. Maar die mentaliteit kun je niet doortrekken tot in je persoonlijke leven - je kunt niet volhouden dat emoties en psychologie er niet bij komen kijken, maar dat probeerde Kinsey wel te doen. Na een homoseksueel avontuurtje met één van z'n medewerkers, gaat Kinsey naar huis en biecht hij alles stante pede op aan z'n vrouw, omdat hij z'n escapade niet associeert met emoties - het was enkel een experiment, waarom zou hij het haar niét vertellen? Clara is er natuurlijk kapot van.

Kinsey had er ook absoluut geen problemen mee dat leden van z'n staf met elkaar en elkaars echtgenoten in bed doken, hoewel dat na een tijdje haast vanzelfsprekend tot immense spanningen leidde. Toen hij ook nog mensen begon te filmen terwijl ze masturbeerden of seks hadden, opdat hij zou kunnen waarnemen wat er precies gebeurt met de geslachtsdelen tijdens een orgasme, begon de grens tussen wetenschap en voyeurisme bovendien erg vaag te worden. Wat de film suggereert, is dat Kinsey in principe altijd een beetje contactgestoord is gebleven. Hij is altijd die stoffige academische figuur gebleven die obsessief wespen verzamelde, alleen verzamelde hij nu menselijke seksuele gedragingen. Hij kon openlijk over seks praten, niet omdat hij zo goéd kon communiceren met andere mensen, maar juist omdat hij dat zo slécht deed, dat hij geen enkele van de (voor die tijd) "normale" sociale remmingen toonde. Toen bleek dat anderen zijn no-nonsens mentaliteit niet deelden, en dat er op zijn eigen universiteit nog steeds onthouding werd gepredikt, ging hij daar dan ook met veel overtuiging tegen in - als hij beter in zijn omgeving had gepast, dan had hij dat nooit gedaan.

Door dat soort van nuances in z'n film te leggen, biedt Condon een zeer overtuigend portret van de man, dat op z'n minst iets dieper graaft dan de gebruikelijke "ik heb een jeugdtrauma!"-psychologie van dit soort biopics. Niet dat Kinsey geen jeugdtrauma had: zijn vader (John Lithgow) was een prediker voor wie zelfs een ritssluiting een toegangspoort tot de hel betekende. Maar die gebeurtenissen in z'n jeugd worden niet aangevoerd als dé enige verklaring voor wie en wat Kinsey was, het ligt complexer dan dat. Het conflict tussen Kinsey en z'n vader geeft trouwens aanleiding tot de mooiste scène in de hele film, waarin de onderzoeker zijn vader enquêteert over z'n seksuele verleden.

'Kinsey' is een eerlijke film, waar nauwelijks een expliciet beeld in terug te vinden is (een foto van een penis en een vagina die Kinsey gebruikt tijdens een lezing is zowat alles dat we zien krijgen), maar waarin op een zeer nuchtere manier over seks gepraat wordt. Oké, op het einde neigt het allemaal een beetje teveel in de richting van de schmaltz (Liam Neeson in oude venten-make up die aan z'n vrouw vertelt dat hij haar graag ziet), maar de acteurs staan stuk voor stuk zeer degelijk hun werk te doen en Condon weet ons echt het idee te geven dat we weten wié die kerel was. Hoedje af.

http://www2.foxsearchlight.com/kinsey/site/
E-mailadres Afdrukken
 
Kinsey
USA / 2004
Regie: Bill Condon
Scenario: Bill Condon
Met: Liam Neeson; Laura Linney; Chris O'Donnell; Peter Sarsgaard; John Lithgow
Duur: 118 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST