Banner

The Polar Express

2.0
Dennis Van Dessel - 07 december 2004




Over 'The Incredibles' wist ik verleden week te melden hoe leuk ik het vond dat de personages nog niets van hun cartoony kwaliteit verloren hadden - ze zagen er min of meer realistisch uit, tot leven gebracht met soms adembenemende CGI-animatie, maar toch overstegen ze met veel plezier de werkelijkheid. Ziedaar het eerste grote probleem met 'The Polar Express': dit is een film waarvoor de lichamen van echte acteurs op de één of andere manier werden geregistreerd in een computer, waarna hun bewegingen werden geanimeerd. Alsof je een stukje live actionfilm neemt en daar vervolgens met het digitale equivalent van carbonpapier een geanimeerde afdruk van maakt. Het gevolg van die techniek is dat we een film te zien krijgen die bijna fotoreëel is... Maar toch ook weer niet. We krijgen Tom Hanks te zien in maar liefst zes rollen, maar de personages op het scherm lijken eerder tot leven gekomen wassen beelden van Tom Hanks dan de man zelf. Het resulterend effect is er één van een vreemde distantiëring: het leuke aan animatie is juist dàt het niet echt is, dat de figuurtjes gestileerd zijn. Neem dat ervan weg en wat is dan nog het punt?

Hanks werkt voor de derde keer samen met regisseur Robert Zemeckis (na 'Forrest Gump' en 'Cast Away'), om u een kerstverhaal voor deze generatie te brengen - wat is er mis met de kerstverhalen van vórige generaties, eigenlijk - over een moedig jongetje dat tijdens het voorbije jaar zo z'n twijfels heeft gekregen over het bestaan van de kerstman. Hij leest verhalen in de krant over stakende kerstmannen in grootwarenhuizen en de Noordpool is volgens z'n encyclopedie enkel een grote, kale ijsschots - hoe kan er dan sprake zijn van het soort van magie waar z'n ouders hem in willen doen geloven? Dan, op kerstavond, stopt er als bij wonder een trein voor z'n deur: The Polar Express, onder gezag van conducteur Tom Hanks, die onze kleine held, samen met nog een resem andere twijfelende kinderen, naar de Noordpool zal brengen om de kerstman zelf te ontmoeten. Die kerstman wordt trouwens gespeeld door Tom Hanks. En onderweg ontmoeten we ook nog een spookachtige zwerver die op het dak van de trein woont en gespeeld wordt door... euhm... Tom Hanks. En de verteller van het verhaal? Yup. Tom Hanks. 'The Polar Express' heeft de twijfelachtige eer de eerste animatiefilm te zijn die werd opgebouwd als prestigeproject voor een acteur.

Visueel is 'The Polar Express' in ieder geval een prestatie: niemand heeft dit Zemeckis ooit voorgedaan, dit is de eerste keer dat een hele film werd bevolkt door digitale versies van echte personen - al die zwartkijkers die enkele jaren geleden, met de opkomst van CGI, begonnen te orakelen over een tijd waarin acteurs definitief vervangen zouden worden door bits en bytes, krijgen hoe langer hoe meer gelijk. De digitale vorm staat Zemeckis toe om een paar prachtige shots in z'n film te verwerken, dat zal niemand kunnen ontkennen: we krijgen een ongelooflijk lange opname, waarin een treinticketje ongeveer vier à vijf minuten lang wordt gevolgd (krék het pluimpje aan het begin van 'Forrest Gump'!). Over de sneeuw, opgejaagd door voorbijrennende wolven, vastgeklemd in de klauw van een arend en weer door de wind meegenomen om terug in de trein te belanden. En dat is allemaal één shot. Knap gedaan, daar niet van, maar uiteindelijk... who cares? Wie kan het wat schelen dat er shots in de film zitten, gezien vanuit het standpunt van een boek (we kunnen de letters van de pagina als een filter over de lens zien liggen), of dat er op een bepaald moment vanonder een laag ijs wordt gefilmd? De kinderen die het doelpubliek van 'The Polar Express' opmaken, zullen daar niet van wakker liggen. Wat ze wél zullen opmerken, is dat de personages er... raar uitzien. Niet echt, en toch ook geen tekenfilmfiguren. Gewoon... rààr. En bovenal: onaantrekkelijk.

Dat alles is nog buiten de inhoud van de prent gerekend. 'The Polar Express' heeft niet echt een plot als dusdanig, enkel een serie elkaar opvolgende episodes. Telkens wanneer Zemeckis denkt dat hij wat actie nodig heeft om de aandacht erbij te houden, last hij een roetsjbaanmoment in, waarin de trein onhoudbaar van een grote hoogte naar beneden dendert. Mooi geanimeerd, maar ook dat wordt voorspelbaar na een tijdje. En tussendoor krijgt u een vreselijk zoetsappig kerstboodschapje in de maag gesplitst - 'De magie van kerstmis leeft in jou!' Ja, echt waar, kijk maar eens goed! Give me a break.

Het is niet moeilijk om te zien waar Zemeckis en co met 'The Polar Express' naartoe wilden: een verhaal over die moeilijk te definiëren grens, ergens tussen je negende en je twaalfde jaar. Die grens tussen de tijd waarin alles nog mogelijk is en mirakels nog kunnen gebeuren, en dàn plots is er niets meer mogelijk en geloof je nergens nog in. Mensen als Terry Gilliam hebben mooie films over die thematiek gemaakt ('Time Bandits' ging daarover), en ook het 'Peter Pan'-gegeven heeft daar veel mee te maken. Maar als je die thema's niet kunt verpakken in iets dat meer te betekenen heeft dan wat holle clichés, uitgesproken door Tom Hanks op z'n ergerlijkste nonkel pastoor-toontje... Tja, dan sta je daar mooi met je goeie bedoelingen. Zeker als de visuele vernieuwingen die je wilde introduceren ook nog eens hun doel vierkant voorbij schieten, omdat ze de kijkers eerder afschrikken dan aantrekken. Misschien dat kinderen er wel wat aan zullen hebben - hoewel, in een land waarin de kerstman niet tot de nationale mythes behoort, durf ik dat ook nog wel te betwijfelen - maar voor alle anderen belooft dit een uitzonderlijk irritant schouwspel te worden. Aarsvernauwend hoogtepunt: de kinderen die spontaan een liedje beginnen te zingen! Neem een verse onderbroek mee.

http://polarexpressmovie.warnerbros.com/
E-mailadres Afdrukken
 
The Polar Express
USA / 2004
Regie: Robert Zemeckis
Scenario: Robert Zemeckis; William Broyles; Jr.
Met: Tom Hanks; Leslie Zemeckis; Eddie Deezen; Nona Gaye
Duur: 99 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST