Banner

The Village

5.0
Dennis Van Dessel - 25 augustus 2004




Kritikasters beweerden twee jaar geleden, met 'Signs' al dat M. Night Shyamalan maar één soort film kon maken: de thriller met een twist op het einde. Met 'The Village' revancheert hij zich evenwel en toont de regisseur dat al die mensen het mis hadden: dit is namelijk een thriller met twéé twists op het einde. Een wereld van verschil, inderdaad. 'The Village' werd vrijwel unaniem aan stukken gereten door de pers, die eigenlijk al op de loer lag om hetzelfde te doen met 'Signs', maar daar schoorvoetend toch moest toegeven dat het in feite nog niet zo'n slechte prent was. Ditmaal was de ravage echter niet te overzien. Terecht? Gedeeltelijk. Shyamalan is niet van de éne dag op de andere verleerd hoe je spanning moet opbouwen of hoe je een camera moet bewegen - zijn filmtechnisch vakmanschap staat ook hier als een paal boven water. Maar het probleem dat je krijgt wanneer je alweer je vierde film met een twist aflevert, is dat de mensen erop zitten te wachten, en elke keer moet je met iets sterkers uit de hoek komen. Ditmaal kan Shyamalan z'n belofte niet inlossen.

De plot speelt zich af anno 1897 in een klein dorpje ergens in de bossen van New England. Het overigens naamloze stadje leeft geheel afgesloten van de buitenwereld, onder de leiding van een raad van ouderen en langs alle kanten ingesloten door een ondoordringbaar woud. In dat bos leven Diegenen Waarover We Niet Praten, mysterieuze wezens die ooit al verantwoordelijk waren voor de dood van één van de inwoners van het dorp. Sindsdien hebben de mensen echter een niet geheel comfortabele vrede gesloten met de boswezens - ze blijven in hun eigen gebied en wagen zich niet in het woud. De kleur rood is verboden aangezien dat de schepsels aantrekt. Diegen Waarover We Niet Praten, op hun beurt, blijven in hun bos en vallen de dorpelingen niet lastig.

Tijdens het eerste half uur krijgen we een indruk van hoe het leven voor de dorpsbewoners eruit ziet: de algemeen aanvaarde leider van de raad van ouderen (William Hurt), probeert alles in goede banen te leiden, terwijl een blind meisje (Bryce Dallas Howard, dochter van regisseur Ron Howard) verliefd wordt op de stille, teruggetrokken Joaquin Phoenix. Verliefdheden, geheimen uit het verleden, gebroken harten, huwelijken... Het leven gaat z'n gangetje - tot er plots een aanval komt van Diegenen Waarover We Niet Praten. Zoals de promotionele slogan van de film het zegt: 'The truce is over'.

Dat is natuurlijk slechts het uitgangspunt van 'The Village', maar in een Shyamalanfilm moet je altijd voorzichtig zijn wat je kunt zeggen en wat niet. Het is in ieder geval veilig om u mee te delen dat de schrijver/regisseur tijdens het eerste uur weer al z'n gebruikelijke trucs uit de kast haalt, en met behoorlijk wat effect: suggestieve camerabewegingen, een bos waar de mist altijd laag boven de grond hangt, acteurs die rondlopen alsof ze onder de Valium zitten, een onheilspellende sfeer en muziek die lijkt te suggereren dat er op elk moment iets dwars door het scherm kan springen om u bij de kraag te grijpen. Shyamalan is daar goed in: suspense creëren zonder ook maar iéts te laten zien - in het geval van 'Signs' keken we naar een maïsveld en we huiverden. Nu probeert hij hetzelfde te doen met een bos, en aanvankelijk slaagt hij daarin. Hij is een goed regisseur, hij weet hoe hij z'n publiek moet bespelen en terwijl hij dat doet vergeet hij nooit om z'n kadreringen in het oog te houden. Visueel is hij erg zorgvuldig: de composities van z'n shots zijn vlekkeloos en z'n montage is bijzonder spaarzaam: er zit geen cut teveel in een Shyamalanfilm. Bekijk bijvoorbeeld een sleutelscène tussen Joaquin Phoenix en dorpsgek Adrien Brody (het is bijzonder frustrerend dat ik u niet meer details kan geven, maar als u naar de film gaat kijken, kunt u 'm niet missen): die hele scène is in elkaar gestoken met drie, maximaal vier cuts, wat dat betreft is hij doodeenvoudig, maar u hàd dat verzamelde publiek eens naar adem moeten horen happen!

Maar dat is allemaal set-up. Het probleem van 'The Village' zit 'm in de pay-off. Op een bepaald moment moet je nu eenmaal je masker later zakken als filmmaker, je moet je ware gelaat tonen en zeggen: "Voilà, dat is het nu." In plaats van één twist, krijgen we ditmaal zelfs een double whammy, waarvan er ééntje werkt en ééntje simpelweg dood in het water valt. Wees gewaarschuwd: ik ga de eerste van die twee twists hier vermelden. De tweede laat ik ongemoeid. Wie er echt niks van wilt weten, kan dus nu beter stoppen met lezen.

Oké? Daar komt-ie: twist één is dat de schepsels in het bos niet bestaan - ze werden verzonnen door dorpsoudsten, die allemaal geliefden verloren hebben in de Grote Stad en zich er bijgevolg uit wilden terugtrekken om opnieuw te beginnen in een vredig dorpje, ver van alle geweld. Door de fictieve dreiging van Diegenen Waarover We Niet Praten, garandeerden ze hun rust, ver weg van de samenleving. Net zoals eerder in 'The Sixth Sense' en vooral 'Signs', gebruikt Shyamalan z'n plotwending hier vooral om een emotioneel punt duidelijk te maken - geloven we in tekens of enkel in het toeval? En hier: komen we ons verdriet van vroeger onder ogen of vluchten we ervoor weg, schermen we ons ervan af, eender hoe? Als verrassing is die wending niet zo potent als pakweg het einde van 'The Sixth Sense', maar ze is aanvaardbaar - door de manier waarop de personages werden geïntroduceerd, kunnen we nog halfweg geloven dat dit zou kunnen. Mensen doet dit in feite continu: ze verzinnen redenen om de dingen die ze niet onder ogen willen komen, van zich weg te duwen. De wending werkt trouwens ook als metafoor voor het Amerika van vandaag: een plek die zich afsluit voor de rest van de wereld, heel erg naar zichzelf gekeerd is en bijgevolg voor een groot deel wereldvreemd is geworden, bang voor de fictieve monsters van de buitenwereld. Enfin, om het kort te zeggen: de twist is de zwakste die ik tot nu toe al in een Shyamalanfilm ben tegengekomen, maar ze kan nog wel dienst doen.

Het is echter daarna dat de boel uit de hand begint te lopen - Adrien Brody heeft een paar scène's aan het einde die behoorlijk bij de haren gesleurd zijn en dan is er natuurlijk de finale twist, die ik niet zal verklappen maar die eerder een kreun van teleurstelling dan een zucht van verbazing verdient. En niet alleen dat, maar die laatste wending roept ook heel wat praktische vragen op over de rest van de film: "Weten die dan niet dat..." En "hij moet dan toch geweten hebben dat..."

Om kort te gaan: er begint serieuze sleet te komen op de formule. 'The Village' is geen slechte film, maar we hebben het allemaal al eerder en beter gezien. Trouwens, wat is het nut van een thriller met een twist als de twist niet werkt?

http://thevillage.movies.go.com/
E-mailadres Afdrukken
 
The Village
USA / 2004
Regie: M. Night Shyamalan
Scenario: M. Night Shyamalan
Met: Bryce Dallas Howard; William Hurt; Joaquin Phoenix; Sigourney Weaver; Adrien Brody; Brendan Gleeson
Duur: 107 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST