Banner

Capturing the Friedmans

10.0
Jeroen Ruymen - 11 augustus 2004




Gelukkig zijn er filmmakers die zich durven wagen aan heikele onderwerpen. Andrew Jarecki is er één van. Met 'Capturing the Friedmans' vertelt hij het verhaal van een gezin dat met pedofilie wordt geconfronteerd. Niet als slachtoffer, maar met een vader en zoon als dader.

In 1984 wordt een - op het eerste zicht - normale familie geconfronteerd met het ondenkbare. De politie valt binnen omdat ze vermoeden dat vader Arnold kinderporno in bezit heeft. Na een huiszoeking blijkt dat ook het geval te zijn. Omdat Arnold bijles geeft aan de kinderen uit de buurt, besluit men hem te ondervragen en komt men tot de vaststelling dat hij de kinderen ook misbruikt heeft. Als klap op de vuurpijl blijkt ook zoon Jesse deelgenomen te hebben aan de aanrandingen.

Dit is het verhaal zoals we het in het begin te weten komen. Wat volgt is een documentaire die is samengesteld uit de originele video-opnamen van het gezin Friedman, aangevuld met enkele interviews. En dit zorgt meteen voor mijn enige punt van kritiek. Doordat deze beelden op een groot scherm vertoond worden, is al te vaak de boven- en onderkant van het beeld weggeknipt. Hierdoor krijg je vaak personen in beeld die zonder hoofd door het leven lijken te gaan.

Deze documentaire is er één van de betere soort. Het is een prent die niemand onbewogen zal laten, en die zeker genoeg stof geeft om over na te praten. Jarecki portretteert het gezin op een zeer intelligente manier. Je ziet alle gebeurtenissen in chronologische volgorde, zoals ze door de jongste zoon zijn opgenomen. Waarom dit gezin dit allemaal heeft opgenomen, weet niemand, maar het geeft je een zeldzame blik op iets wat moeilijk voor te stellen is. De gebeurtenissen die het gezin treffen, zijn surrealistisch en door de authenticiteit van de beelden zie je hoe ieder erop reageert. Dit is een zeldzame blik in de intimiteit van een gezin.

Telkens er een gebeurtenis vertoond wordt, zie je de eerste reacties van de personen in kwestie en als kijker trekt je uit dat feit meteen een conclusie. Iets later kom je er meer over te weten en vaak zul je merken dat je eerste reactie fout was, dat je bent meegesleept door de opwinding. Je bent op de feiten vooruit gelopen, je bent beïnvloed door de media. Jarecki is ook niet te beroerd om beide zijden van het verhaal te tonen. De simpele feiten worden getoond, zowel diegene die positief zijn, maar ook de negatieve.

Vooreerst leer je het gezin Friedman kennen met al zijn kleine kantjes. De vader en zijn zonen hadden een zeer hechte band. Vaak handelden en dachten ze als één persoon en gaven de moeder daardoor een gevoel van uitsluiting. Een moeder die al heel haar leven vecht met de gedachte dat ze niet in staat is kinderen op te voeden. Vader Harold groeide op met een moeder die, op zijn zachtst gezegd, nogal promiscue was. Op jonge leeftijd verloor hij zijn enige zus en dan is er nog het gegeven van zijn eerste seksuele stappen, die hij al vroeg zette samen met zijn broer. Ja, dit is een film die het volledige gezin blootgeeft en geen detail onaangeroerd laat.

Niet alleen het gezin wordt een spiegel voorgehouden, ook de media en het gerechtelijk apparaat worden door de mangel gehaald. We leren dat de ondervragingen van de kinderen niet volgens de juiste methode werden uitgevoerd.
Een kind heeft de onweerstaanbare drang te plezieren. Als je vraagt of er iets gebeurd is, zal het bevestigend antwoorden, uit angst voor de reactie. Als een kind dan beweert dat er niets gebeurd is, schrijft men dit toe aan de angst voor de dader. Een ouder verklaart in 'Capturing the Friedmans' dat tijdens de bijeenkomsten van de gedupeerden niemand voor een ander slachtoffer wou onderdoen. Als iemands dochter tweemaal was aangerand, dan moest de buur erger meemaken en beweren dat zijn zoon driemaal was verkracht. Op die manier krijg je in een mum van tijd een verdraaiing van de feiten.
Zo werd de vondst van een stapeltje pornoboeken, die achter een kast werden ontdekt, door de media voorgesteld als een huis dat bedolven was onder dit materiaal.
Door toedoen van deze feiten zie je langzaam maar zeker de twijfel in het gezin binnensluipen. Moeder Elaine raakt er steeds meer van overtuigd dat haar man schuldig is, de zonen blijven echter geloven in zijn onschuld. In plaats van als één man te reageren, komt er tweedracht en zo wordt het gezin stilaan uit elkaar gedreven.

Is Harold werkelijk schuldig? Nam Jesse deel aan zijn praktijken? Deze vragen worden niet beantwoord, en zijn waarschijnlijk niet te beantwoorden. 'Capturing the Friedmans' toont aan dat de gebeurtenissen zichzelf opvolgen en dat beslissingen verstrekkende gevolgen kunnen hebben. Het toont ook aan dat de waarheid altijd ergens in het midden ligt, dat men nooit ergens volledig zeker van is. Eens de bal aan het rollen is, is er geen houden meer aan.
Het gezin wordt zowel van buitenaf aangevallen, als dat het zichzelf verwoest. Je ziet een breuk ontstaan tussen de moeder en de rest van het gezin.
Dit is niet enkel het verhaal van het proces, het is ook het verhaal van de vernietiging van het gezin. De spanningen die ontstaan, het wantrouwen dat hoogtij viert.

'Capturing the Friedmans' is een unieke film, door zijn eerlijkheid, door het gebrek aan manipulatie van de maker. Ieder zal de film op een andere manier zien, ieder zal met een ander beeld over de waarheid naar buiten komen. Deze film is nergens op sensatie belust, hij wil je enkel informeren, over dingen waarvan zelden het volledige beeld naar buiten komt. Dit is, zonder overdrijven, een meesterwerk.
E-mailadres Afdrukken
 
Capturing the Friedmans
VS / 2004
Regie: Andrew Jarecki
Met: Arnold Friedman; Elaine Friedman; David Friedman; Seth Friedman; Jesse Friedman; …
Duur: 107 min


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST