Banner

The Passion of the Christ

7.0
Dennis Van Dessel - 06 april 2004




Mensen doen soms vreemde dingen voor hun geloof. Ze raken giftige slangen aan. Ze doen aan zelfkastijding. En dan heb je nog types als Mel Gibson, die het gevoel van beide voorgaande willen delen met de rest van de wereld. 'The Passion Of The Christ', de meest controversiële film die er in jaren uit de VS is gekomen, is een mentale afstraffing van een film: brutaal, meedogenloos en soms onvoorstelbaar bloederig. Tegen de tijd dat het afgelopen is, kruip je helemaal murw geslagen overeind uit je bioscoopzeteltje en op dat moment bestaan er twee mogelijke reacties: ofwel haat je de filmmakers voor wat ze je hebben aangedaan en word je één van die mensen voor wie 'The Passion' dé grootste ramp van het filmjaar zal zijn, ofwel ben je zodanig onder de indruk van de kracht van Gibsons film dat je de hele weg naar huis geen woord kunt uitbrengen. Eén ding is alvast zeker: de discussie die gedurende de laatste weken en maanden Amerika in z'n ban heeft gehouden, zal ook hier losbarsten. Love it or hate it, 'The Passion of the Christ' is gearriveerd.

De film vertelt het verhaal van de laatste twaalf uren uit het leven van Jezus Christus. We ontmoeten hem voor het eerst in Gethsemane, de tuin waar hij na het verraad door Judas wordt gearresteerd. We zien hoe de joodse hogepriesters, die zijn arrestatie bevolen hadden, een schertsvertoning maken van het proces dat Jezus krijgt - de prediker is al lang veroordeeld voor hij de tempel binnengebracht wordt. Vooral hogepriester Kajafas wil bloed zien en bedreigt de Romeinse consul Pontius Pilatus met een opstand onder de joden indien er geen veroordeling volgt. U hoeft geen theoloog te zijn om te weten wat volgt: Jezus wordt genadeloos geranseld en vervolgens wordt hij gekruisigd om na drie dagen weer te verrijzen.

De voornaamste discussie rond 'The Passion Of The Christ', draaide rond het vermeende anti-semitisme dat de film zou bevatten tegenover de joden, die rechtstreeks verantwoordelijk worden gesteld voor de kruisiging. Jim Caviezel, die Jezus speelt, durft de straat niet meer op zonder bodyguards en ook Mel Gibson zelf werd door een Amerikaanse filmjournalist (die nochtans beter zou moeten weten) verzekerd "dat zijn plaats in de hel alvast gereserveerd was"?. Dat is een letterlijk citaat. Oké, dus laten we de belangrijkste vraag het eerst beantwoorden: is deze film haatdragend tegenover het joodse volk? Ik denk het niet. Jà , volgens deze versie van de feiten zijn bepaalde joodse hogepriesters, geleid door Kajafas, verantwoordelijk voor de dood van Christus, maar laten we dat even in z'n context plaatsen.

Het is niet omdat een aantal joden zijn dood hebben bewerkstelligd, dat daarom àlle joden als moordenaars worden afgeschilderd. Het kwaad lijkt mij weer in het oog van de toeschouwer te liggen. Zo zien we bijvoorbeeld ook hoe een aantal priesters fel protesteren tegen de schijnvertoning die Jezus' proces is -ze worden snel overstemd door de anderen, maar ze worden wèl getoond. Het is waar dat Pilatus ongebruikelijk sympathiek wordt voorgesteld, als iemand die van begin tot eind probeert om het leven van Christus te redden, maar de Romeinse betrokkenheid in de zaak krijgt al gauw een zéér onaangenaam randje wanneer we zien hoe sadistische Romeinse soldaten Jezus met de zweep bewerken tot zijn lichaam letterlijk aan flarden ligt. Bovendien zien we ook tijdens de kruisweg hoe joodse vrouwen hartverscheurend huilen om zijn lot en hoe een joodse man, Simon, hem helpt om zijn kruis te dragen. Eens hij daar hangt, zien we een (joodse) berouwvolle dief die hem om vergiffenis smeekt. Al die elementen kunnen niet zomaar genegeerd worden in een poging de film simpelweg als anti-joodse propaganda te bestempelen. Een prachtig shot in de film is zeer sprekend wat dat betreft: Simon (een jood) helpt Jezus zijn kruis te dragen, en Gibson toont ons hoe hun armen elkaar broederlijk aanraken over het hout van het kruis heen.

Het geweld in de film kreeg ook behoorlijk wat aandacht, en terecht. 'The Passion Of The Christ' is een onvoorstelbaar gewelddadige film, die absoluut niet geschikt is voor gevoelige kijkers. Het ergste is waarschijnlijk de ranselscène. De Romeinen bewerken Jezus aanvankelijk met een gewone zweep, tot zijn rug en benen bedekt zijn met bloed. Maar dan begint het pas, want d&n zien we hoe de soldaten (waarlijk verdorven creaturen, grinnikend en spottend terwijl ze een man de vernieling in helpen), een zweep met weerhaakjes tevoorschijn halen. Het gruwelijkste shot uit de film toont ons hoe die weerhaakjes vast komen te zitten in Jezus' rug. De Romein geeft er simpelweg een ruk aan, en stukjes vlees komen los. Eens het allemaal voorbij is (en die hele sequens duurt tien minuten), is Jezus z'n lichaam enkel nog een bloederige, rauwe homp vlees waar we lètterlijk de ribben door kunnen zien. En dan is de kruisiging zelf nog niet eens gebeurd.

Is dat soort van geweld gerechtvaardigd? Velen zullen zeggen van niet, voornamelijk omdat er (bewust) nergens een context aan wordt gegeven. We zien Jezus enkel prediken en zijn goede werk verrichten in zéér korte flashbacks, voor het overige is deze film een twee uur durende marteling die zich ènkel bezighoudt met zijn lijden en dood. Gibson gaat ervan uit dat we al weten waarom hij gearresteerd wordt, wat de zin van zijn lijden is, en hij verspilt geen tijd aan het uitleggen daarvan. Het enige waarin Gibson geïnteresseerd is, is het tonen van dat - maar al te menselijke - lijden. Meer wil hij niet doen. Gibson wil geen theologische of intellectuele discussie op gang brengen - hij beschouwt de goddelijkheid van Jezus als een voorafgaand feit waar geen twijfel over dient te bestaan. Zo weinig context wil hij zelfs geven, dat het aanvankelijk de bedoeling was om de film zonder ondertitels uit te brengen, terwijl hij in het Aramees en Latijn gesproken is. De beelden moesten maar voor zichzelf spreken. Oké, die ondertitels zijn er dan toch gekomen, maar het toont aan hoezeer de regisseur zijn zinnen gezet had op een louter emotionele reactie. Hij wil z'n publiek niet onderwijzen, hij wil hen doen voèlen wat het was om dat kruis te moeten dragen, om die marteling te ondergaan. Mag dat? Is dat verantwoord?

'The Passion Of The Christâ' is een geloofsbelijdenis; het is Mel Gibson die ons twee uur lang komt vertellen hoeveel hij van Jezus Christus houdt en hoeveel respect hij voelt voor het enorme offer dat Christus bracht door voor ons te sterven. En vanuit dié mentaliteit - als je die kunt aanvaarden - is het geweld gerechtvaardigd.

In ieder geval zal het een knappe zijn die kan beweren dat hij niet geraakt werd door Gibsons film - ik verwacht zéér felle voor- en tegenstanders voor deze prent. Een Amerikaanse journalist noemde dit "een religieuze snuff-movie" en hoewel ik denk dat hij méér is dan enkel dat, kan ik de redenering wel volgen. Maar geloof me vrij: je kon tijdens de vertoning een speld horen vallen in de zaal. Iedereen zat haast met verstomming geslagen in z'n stoeltje. Als het Gibsons bedoeling was om van de film een hevige emotionele ervaring te maken, is hij zonder meer geslaagd. Hoe bespreek je de filmische waarde van een dergelijke film? De cinematografie is uitzonderlijk knap in elkaar gestoken, zoveel is zeker, maar wat de knappe belichting en camerabewegingen ons tonen, zijn zeer vaak scènes die we liever niet hadden gezien. De acteurs hebben weinig meer te doen dan onuitsprekelijke pijn of onuitsprekelijk verdriet uit te beelden; geen enorme uitdaging, kan ik me voorstellen, maar ze zijn wèl geloofwaardig.

'The Passion Of The Christ' is een zeer indrukwekkende film die voorbestemd is om door veel mensen intens gehaat te worden. Ik kan u alleen maar aanraden zelf te gaan kijken, uw eigen mening te vormen. Ik kan niet zeggen ervan genoten te hebben, maar het was wèl de meest indrukwekkende filmervaring die ik dit jaar al heb gehad. Laat de discussie beginnen...

http://www.thepassionofthechrist.com/splash.htm

E-mailadres Afdrukken
 
The Passion of the Christ
USA / 2004
Regie: Mel Gibson
Scenario: Benedict Fitzgerald; Mel Gibson
Met: Jim Caviezel; Monica Bellucci; Claudia Gerini; Maia Morgenstern; Hristo Shopov
Duur: 126 min.



Advertentie
Banner
Advertentie

TEST