Banner

Meisje

6.0
Dennis Van Dessel - 06 november 2003




Dorothée Van Den Berghe, geboren en opgegroeid in Nederland maar al jaren actief in België, maakte in 2002 haar langspeelfilmdebuut met 'Meisje', een intimistisch vrouwenportret, waar helaas maar weinig volk op afkwam. De film flitste zo snel de bioscoopzalen in en uit, dat het pas nu, met de release op video en dvd is, dat ik hem te zien heb gekregen. Het was een fascinerende, zij het vaak ook bevreemdende en schijnbaar doelloze reis doorheen de psyche van drie vrouwen.

Charlotte Vanden Eynde speelt Muriël, een twintigjarig meisje die de beklemmende omgeving van haar ouderlijke huis ontvlucht naar de grote stad, Brussel. Haar ouders en haar vriendje laat ze niet-begrijpend achter. In Brussel huurt ze een kamer van Laura (Els Dottermans in groten doen), een vrijgevochten 37-jarige would-be zangeres, die niet goed weet wat ze wil in haar leven. Een zangcarrière, een man, een kind...

En dan is er nog Martha (Frieda Pittoors), de moeder van Muriël, die na 35 jaar huwelijk eindelijk nog eens iets voelt kriebelen, en (misschien juist door het vertrek van haar dochter) de behoefte gaat voelen aan nieuwe dingen, nieuwe ervaringen, risico's.

Je wéét dat je naar een vrouwenfilm zit te kijken wanneer het eerste shot je een close-up toont van een pluk schaamhaar. Van Den Berghe heeft met 'Meisje' schijnbaar maar één doeleind voor ogen, en dat is ons deze vrouwen, mysterieus als ze vaak ook zijn, volkomen te leren kennen. Die intimiteit met de personages wordt uitgelokt door met de camera hun persoonlijke ruimte binnen te dringen. In die eerste scène zien we Muriël naar het toilet gaan, dat is alles. Het naakt dat we zien, wordt volkomen gedeserotiseerd vanaf de eerste minuut, en zo zal het ook blijven gedurende de rest van de film. We zien de vrouwen zich wassen, zich omkleden, vrijen (of daar pogingen toe ondernemen), en dat wordt allemaal heel nuchter in beeld gezet - we kijken niet naar acteurs die de kijkers willen opwinden door naakt voor een camera te paraderen, maar naar mensen die helemaal geen perfect lichaam hebben en zich gedragen... Tja, zoals mensen zich gewoon gedragen als ze thuis zijn. De manier waarop dat alles geënsceneerd wordt, geeft een zeer voyeuristisch gevoel, alsof we naar dingen zitten te kijken waar we helemaal geen zaken mee hebben. Echte vrouwen, die in niets lijken op de Hollywoodtypes die we in Amerikaanse films zouden krijgen.

Van Den Berghe probeert de drie vrouwen in 'Meisje' psychologisch in kaart te brengen door ze op die manier visueel op de huid te zitten. En waar we mee eindigen, zijn drie individuen die proberen een richting aan hun leven te geven. Wat de vrouwen hier bindt, over de generaties heen, is de zoektocht naar een doel, iets dat zin zal geven aan hun bestaan. Het meest voor de hand liggende is schijnbaar dat ze die zin gaan zoeken bij mannen - Laura begint een relatie met de goed bedoelende Alain (Wim Opbrouck), Muriël voelt zich aangetrokken tot Oscar (Matthias Schoenaerts) en zelfs Martha waagt zich aan een avontuurtje. Eén van de mooie aspecten van de film is hoe de mannen van de schepping niet zomaar ééndimensioneel worden afgeschilderd als sukkels die nooit iets van vrouwen zullen begrijpen, of als rotzakken die enkel wensen bij te dragen aan de onderdrukking van de vrouw. In tegendeel, Alain en Oscar begrijpen hun vriendinnen beter dan zijzelf. De dames liggen met zichzelf in de knoop, en het is dan ook in zichzelf en bij elkaar dat ze de oplossing van hun problemen zullen moeten zoeken.

Dat klinkt als zware kost, en dat is het ook. De kans is klein dat de gemiddelde zestienjarige bioscoopbezoeker hier een boodschap aan zal hebben, maar dat wil niet zeggen dat je noodzakelijk een vrouw moet zijn om hier een degelijke film in te herkennen. Van Den Berghe regisseert enorm intiem, maar ook zeer smaakvol, zodat het nergens sensationeel of manipulatief overkomt. En een paar shots getuigen van een zeer groot gevoel voor schoonheid: het gezicht van Muriël in de achteruitkijkspiegel van een brommer, bijvoorbeeld. Of een scène waarin ze zich helemaal laat gaan op een dansvloer.

Vooral Muriël is een raadselachtige figuur - een bleek, fragiel meisje dat weinig zegt, maar dat continu op het punt van tranen lijkt te staan. Charlotte Vanden Eynde speelt het nagenoeg perfect. Ze laat zelden in haar kaarten kijken (heel haar personage drijft op het mysterie van wat ze denkt en voelt), en haar rol bestaat hoofdzakelijk uit reacties op wat anderen zeggen en doen. Maar alleen met dat gezicht weet ze een memorabele acteerprestatie neer te zetten, waarmee ze tegen het einde onvoorstelbaar veel sympathie en medeleven kan opwekken.

Els Dottermans daarentegen, heeft meer te doen, is actiever, en heeft daarmee een schijnbaar eenvoudigere rol - er is meer om mee te werken. Dat neemt niet weg dat ze, zoals gewoonlijk, veel gevoel in haar spel weet te leggen, leven in de film brengt. Een verhaal over Muriël alleen zou saai zijn - het is in contrast met de veel extravertere Laura dat het boeiend wordt.

'Meisje' is een intrigerende film, maar daarmee nog niet perfect. Bepaalde scènes lijken wat al te voor de hand liggend (zoals de uit de hand gelopen babysit), en ook de dialogen zijn hier en daar te pompeus voor hun eigen goed. Neem bijvoorbeeld de scène waarin Wim Opbrouck afscheid neemt van Dottermans door even de hele clou van haar personage in twee regels tekst samen te vatten. Zouden mensen echt zulke dingen zeggen, zeker als ze kwaad zijn?

Ook schijnt er op het einde van de film een punchline te mankeren, een extra scène die alles afrondt. Een open einde, tot daar aantoe, maar hier krijg je eerder de indruk dat bepaalde thema's, enkele gedachten die door 'Meisje' lopen, niet worden afgewerkt. Hoe zit dat nu uiteindelijk tussen Muriël en Oscar? Of tussen Martha en haar echtgenoot, die schittert door zijn vrijwel volkomen afwezigheid in de hele film? Misschien was het helemaal niet de bedoeling om een antwoord te geven op al die vragen, maar op z'n minst moet je wel de indruk krijgen dat de hoofdpersonages op een punt in hun leven zijn gekomen waar ze met die vragen kunnen omgaan. Een film moet àf zijn, ook al heeft hij een open einde.

'Meisje' is een mooie, kleinschalige film die zeker niet naar ieders smaak zal zijn. Maar er vallen, ondanks de gebreken die hier en daar opduiken, zeer mooie dingen in terug te vinden.

E-mailadres Afdrukken
 
Meisje
B / 2002
Regie: Dorothée Van Den Berghe
Scenario: Peter Van Kraaij; Dorothée Van Den Berghe
Met: Charlotte Vanden Eynde; Els Dottermans; Frieda Pittoors; Matthias Schoenaerts; Wim Opbrouck; Nico Sturm
Duur: 90 min.



Advertentie
Banner
Advertentie

TEST