Banner

From Hell

5.0
Dennis Van Dessel - 21 september 2003


Jack The Ripper is één van de populairste moordenaars in filmland, en daar is een goeie reden voor: niet alleen was hij de eerste seriemoordenaar die een mediafiguur werd, maar hij werd ook nooit gepakt, wat natuurlijk alle ruimte openlaat voor creatieve gissingen. Zelfs in een aflevering van 'Star Trek' hadden ze ooit een theorie, kun je nagaan.

De versie van de feiten die in 'From Hell' wordt aangereikt heeft allicht weinig of niets met de realiteit van de zaak te maken. De plot van dit historisch verzinsel is ontleend aan het legendarische, 500 pagina's tellende stripverhaal van Alan Moore en Eddy Campbell, en volgt inspecteur Fred Abberline (in werkelijkheid belast met het originele onderzoek naar de Ripper), op zijn speurtocht naar de identiteit van de mysterieuze moordenaar.

Vanaf het begin is het duidelijk dat de regisseurs van 'From Hell', de broers Allen en Albert Hughes, ons in een surrealistische wereld willen binnensleuren van rokerige cafés, hoertjes, hun klanten, hun pooiers en de moordenaar die hun rangen uitdunt. De smerige straten van Whitechapel anno 1888 waren dan wel de inspiratie voor de visuele sfeer van de film, maar het is allemaal net een beetje overgestileerd.

Ook de personages zijn er zeer bewust een beetje over: Abberline wordt door Johnny Depp gespeeld met een nogal moeilijk te plaatsen accent, als een opiumverslaafde die de oplossingen op de raadsels waarmee hij geconfronteerd wordt "droomt". Heather Graham is Mary Kelly, de eerste feministische prostituée in Engeland, en Ian Holm bewandelt de dunne lijn tussen welwillendheid en een afbrokkelende mentale gezondheid als Sir William Gull, lijfarts van de koningin. De enige halfweg normale in het hele stel is Abberline's adjudant Godfrey (Robbie Coltrane), die citaten van Shakespeare in het rond strooit terwijl hij probeert zijn baas op het rechte pad te houden.

En verder loopt het in het wereldje van 'From Hell' vol met mysterieuze mannen in lange zwarte jassen, onvoorstelbaar elitaire dokters die zonder enige aarzeling lobotomieën uitvoeren en meer van dat slag volk.

De broertjes Hughes maakten eerder furore met ghetto-films à la 'Menace II Society', en hoewel Jack The Ripper een enorme stap daarvan verwijderd mag lijken, is er in wezen niet eens zoveel veranderd voor hen: ook 'From Hell' is een film over een groepje niet al te stabiele mensen die onder mensonterende omstandigheden in een notoir verrotte wijk wonen. En hoewel er geen uiterlijke anachronismen in de film zitten (toch niet voor zover ik heb gezien), is de mentaliteit ervan duidelijk 20ste eeuws. Mary Kelly bijt van zich af en eist rechten voor zichzelf op die geen enkele vrouw, en zeker geen prostituée, toen zou hebben kunnen verlangen. De emotionele en morele waarden die de personages koesteren zijn duidelijk op hun tijd vooruit, wat nog eens versterkt wordt door de look van de film. Rode lichten domineren, om de hel te suggereren die Whitechapel is. De droomsequenties van Abberline worden op 16 mm gefilmd om een korrelige kwaliteit te verkrijgen en vervolgens versneld weergegeven. Razendsnel rondrijdende koetsen worden in beeld gezet zoals een moderne auto-achtervolging eruit zou zien en de moorden zelf trekken in soms expliciet gewelddadige flitsen aan ons voorbij in een stijl die nog het meest doet denken aan moderne slasherfilms.

Die botsing tussen typisch hedendaagse filmmakerij en de setting van het verhaal geeft 'From Hell' een zeer individuele identiteit mee - men heeft hier iets nieuws gepresteerd, en dat verdient sowieso een zekere lof.

Ondanks het grimmige onderwerp, mag er duidelijk ook gelachen worden in 'From Hell' - bepaalde scènes getuigen van een grimmig gevoel voor zwarte humor, zoals de digitale manipulatie van de ogen van de Ripper tijdens de ontmaskeringscène, en vooral de inrichting van zijn huis. Nog voor we te weten komen wie de moordenaar is, krijgen we verschillende close-ups van zijn interieur: schilderijen van wreedheden, orgieën, brandstapels en slachtpartijen en zware onheilspellende gotische meubels. Waar hààlt die vent die spullen eigenlijk? In Evil Ikea?

Uiteindelijk is de oplossing van het raadsel weinig overtuigend, en ook als analyse van de hypocriete Britse cultuur van de Victoriaanse periode werkt 'From Hell' niet. Thrillers die sociaal relevant trachten te zijn, gaan altijd een riskante onderneming aan - als je plot rond een met messen zwaaiende killer draait, moet je al van goede huizen zijn om een dergelijke relevantie enigszins subtiel in je film te verwerken. Als je die thriller dan nog in een met de tijd contrasterende stijl hebt opgebouwd, mét droomfragmenten en diabolische allusies erbij, wordt het haast onmogelijk. En het lukt dan ook niet. Misschien was het beter gelukt indien de film zich geconcentreerd had op de manier waarop de pers op de affaire sprong (Jack the Ripper betekende zo ongeveer de geboorte van de roddelpers). In dat geval hadden ze een sociale tendens gehad die ook nu nog relevant is. Maar een portret van een kroonprins "met koude ogen" redt het niet.

Niet dat de film daardoor zo zwaar benadeeld wordt - er blijft in ieder geval nog genoeg over om van een bescheiden succes te spreken. Maar bescheiden blijft dat succes wel.

http://www.fromhellmovie.com

E-mailadres Afdrukken
 
From Hell
USA / 2001
Regie: Albert; Allen Hughes
Scenario: Terry Hayes; Rafal Yglesias
Met: Johnny Depp; Heather Grahamn; Robbie Coltrane; Ian Holm; Ian Richardson; Jason Flemyng
Duur: 121 min.



Advertentie
Banner
Advertentie

TEST