Banner

Boogie Nights

8.0
Dennis Van Dessel - 20 september 2003


Toen Paul Thomas Anderson (regisseur van het schitterende 'Magnolia') in 1997 met deze film op de proppen kwam, was dat voor veel mensen een verrassing. PT (zoals de vrienden hem noemen) had een jaar eerder gedebuteerd met het intimistische drama 'Hard Eight', een low-budget productie die zich toespitste op slechts vier personages en in alles een enorme soberheid uitstraalde. Vergelijk dat even met de overdonderende, wervelende, kinetische filmmozaiek die 'Boogie Nights' is!

1978, Los Angeles. Eddie Adams is een 17-jarige jongen die tegen zijn zin z'n broek zit te slijten op school, tegen z'n zin naar het gezeur van z'n ouders moet luisteren en tegen z'n zin een lullig baantje als afwasser in een nachtclub uitoefent. De enige plaats waar hij zich echt thuisvoelt, is zijn eigen kamer; behangen met posters van pin-ups, filmhelden en blitse wagens, kan hij zich daar inbeelden een karate-ster te zijn, een acteur, een seksgod.

Niet dat hij te klagen heeft wat dat laatste betreft. Wanneer een vriendinnetje hem vertelt dat "I love fucking with you", antwoordt hij met een uitgestreken gezicht dat iedereen één talent heeft. En het talent van Eddie is schijnbaar groot. Heel groot.

Eddie's capaciteiten als dekhengst worden opgemerkt door pornoproducent Jack Horner, die de jongen binnenleidt in zijn wereldje van seks, drugs en... Nuja, niet rock 'n roll, maar dan toch disco. Hij maakt kennis met Amber Waves, Jack's vrouw en de ster van al z'n films; Rollergirl, een meisje van Eddie's leeftijd die nooit haar rolschaatsen uitdoet (zelfs niet om...? Nee, zelfs niet om...); Rodriguez, een Mexicaanse wannabe wiens droom het is ooit de ster van een pornofilm te zijn; Scottie, de sullige microfoonoperateur; Little Bill de opnameleider en nog veel meer mensen die deel uitmaken van de grote familie die de pornowereld van eind jaren zeventig blijkbaar is.

Eddie wordt de grootste ster van de industrie, letterlijk en figuurlijk, verandert z'n naam in Dirk Diggler en begint te leven naar z'n status: een gigantisch huis, een blitse wagen en kamers vol met kleren - hij krijgt alles waar hij van droomde in de eenzamheid van z'n kamer. Maar uiteraard zit er een prijs aan vast, en naarmate seks meer en meer een vreugdeloze job wordt, naarmate de drugs het beginnen over te nemen en het gebrek aan echte liefde in z'n leven steeds acuter wordt, gaat ook z'n kostbare imago langzaam maar zeker kapot.

Het was blijkbaar moeilijk voor veel mensen om verder te kijken dan het feit dat de film rond de pornobusiness draaide - zoals Anderson het zelf zegt, kan het verhaal van 'Boogie Nights' ook gezien worden als een verhandeling over roem op te jonge leeftijd. Iemand de laatste tijd nog van Corey Feldman gehoord? De jongen stond in de jaren tachtig op de cover van elk meidenblad als ster van 'The Lost Boys' en 'The Goonies'. Drank, drugs en de komst van jaren negentig vernietigden zijn carrière. In principe is dat hetzelfde als wat er gebeurt met Eddie Adams in de film. Adams wil zichzelf en de uitzichtloosheid van de realiteit ontvluchten door Dirk Diggler te worden. Hij wentelt zichzelf in die fictie, kan geen onderscheid meer maken tussen zichzelf en zijn persona. En wanneer alles fout begint te gaan, wanneer drugs hem impotent hebben gemaakt en niets nog echt tot hem door kan dringen, zien we hoe hij zich nog verder terugtrekt in de fictie: in de laatste scène van de film noemt hij zichzelf Brock Landers, het personage dat hij speelde in een lange serie pornofilms met een James Bond-achtig thema.

Ook andere personages weten niet meer wie ze zijn: Amber Waves heet (gelukkig voor haar) niet echt Amber Waves, maar haar echte ik heeft net een zware scheiding achter de rug waarbij ze het bezoekrecht op haar kind verloren heeft. Scottie is homoseksueel, maar durft niet toe te geven aan die emoties. Buck, een andere vriend van de "familie", wil het eigenlijk waarmaken als verkoper maar wordt, niet geheel naar zijn zin, de porno-industrie binnengetrokken. Niemand is wie hij wil zijn. Zelfs de peetvader van het gezelschap niet, Jack, want hij wil een "echte film" maken, een film waarbij de mensen blijven zitten na zich te hebben afgetrokken. Ook zijn ambities liggen elders. 'Boogie Nights' is een film over mensen die worstelen met de realiteit en winnen - ze leven in een fantasie, maar alle fantasieën eindigen op een bepaald punt, en wanneer dat gebeurt, is het resultaat niet mooi.

Met dat alles velt Anderson duidelijk geen moreel oordeel over zijn personages. Ze hebben dan misschien wel meer tussen de benen dan tussen de oren, maar er heerst wel degelijk een familiegevoel. De bewoners van de wereld van 'Boogie Nights' zijn tragische figuren, losers, maar wel echte mensen die je niet koud kunnen laten. Uitstekende acteerprestaties van Mark Wahlberg, Julianne Moore, Burt Reynolds (wiens Oscar dat jaar gestolen werd door Robin Williams voor 'Good Will Hunting'), Philip Seymour Hoffman, John C. Reilly, Don Cheadle, William H. Macy, Heather Graham en nog vele anderen helpen natuurlijk ook. Dit is één van de beste ensemble-films sinds Robert Altman nog goeie films maakte.

'Boogie Nights' is gebaseerd op een amauteurfilm die Anderson als zeventienjarige maakte: 'The Dirk Diggler Story', een nep-documentaire, gedraaid op acht millimeter. Dirk Diggler was net overleden en via interviews van vrienden en familieleden kregen we dan te horen hoe zijn leven eruit had gezien. Het verhaal heeft Anderson gedurende de volgende tien jaar niet meer losgelaten, en het is dan ook duidelijk te zien dat dit een liefdeswerk is. Na de hel waar de jonge schrijver/regisseur doorging tijdens het maken van 'Hard Eight', legde hij zich bij het schrijven van deze film geen enkele grens op. Alles wat hij wilde zien, kwam in het script, niets was te gek. Toen hij, tegen alle verwachtingen in, de film ook echt kon maken naar zijn wensen, vloog hij erin met het enthousiasme van iemand die zijn roeping ontdekt heeft, en dat is te zien. De invloeden van Robert Altman (de lange openingsscène, de vele personages) en Martin Scorsese (de montage in de tweede helft van de film, het gebruik van muziek), zijn duidelijk te zien, maar Anderson doet er wel helemaal z'n eigen ding mee. Hij slaat je om de oren met snelle camerabewegingen, felle kleuren, discomuziek en uiteraard alle smakeloosheid die bij de late jaren zeventig horen maar, net zoals in 'Magnolia', blijft zijn aandacht heel de tijd gericht op de personages. Geen enkel shot is gratuit, geen enkele scène doelloos. Anderson heeft wel degelijk wat te vertellen, en hij weet hoe hij dat moet doen.

Soms heeft hij wat te veel te vertellen, lijkt het bijna. De film duurt 145 minuten en dat zijn er 15 te veel - 'Boogie Nights' is een emotioneel uitputtende ervaring en net als je denkt dat het niet deprimerender kan worden dan het al is, wordt het nog deprimerender dan het al is. Pakweg Scorsese zou die fout niet gemaakt hebben, maar ja, Scorsese is dan ook geen 27 meer en is al lang z'n tweede film voorbij. 'Boogie Nights' is mateloos ambitieus en het is duidelijk dat Anderson zich in het geheel niets heeft willen ontkennen tijdens het maken ervan. Soms is dat te zien, maar zijn talent is groot genoeg om z'n pretentie te overstijgen. 'Boogie Nights' is géén monument van een film. Maar het is wel een mooi standbeeld.

http://www.boogie-nights.com

E-mailadres Afdrukken
 
Boogie Nights
USA / 1997
Regie: Paul Thomas Anderson
Scenario: Paul Thomas Anderson
Met: Mark Wahlberg; Julianne Moore; Burt Reynolds; Heather Graham; John C. Reilly; Philip Seymour Hoffman; William H. Macy; Luis Guzman; Don Cheadle; Philip Baker Hall; Ricky Jay; Alfred Molina
Duur: 138 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST