Banner

Any Way The Wind Blows

8.0
Dennis Van Dessel - 19 september 2003


En terwijl de rest van de Vlaamse bevolking storm loopt voor '2 Fast 2 Furious', was het aangenaam afkoelen bij het langspeelfilmdebuut van dEUS-frontman Tom Barman. 'Any Way The Wind Blows' - de titel slaat op de noodzaak die we allemaal wel eens hebben aan een frisse wind door ons leven, om het verleden weg te waaien en een ander mens van ons te maken. Maar net zo goed had het kunnen gaan over het revitaliserende effect dat deze film heeft op de Belgische cinema. Als een heerlijke frisse bries waait AWTWB al die stoffige thema's (nog een sociaal drama, iemand?) en ouderwetse visuele stijlfiguren omver (eat your heart out, 'Pauline En Paulette'!), om onze nationale cinema nog eens een hoognodige adrenaline-injectie te geven. Zoals één van de personages in de film over de paus zegt: "respect, man!"

Over een periode van pakweg 36 uur volgen we een tiental Antwerpenaars tijdens hun omzwervingen door de stad en door hun leven. Natalie (Natali Broods, die er hier een stuk beter uitziet dan in 'S.'), en haar broer Chouki (Matthias Schoenaerts) zijn nog niet zo lang geleden hun vader verloren, en terwijl Natalie probeert verder te gaan met haar leven, gaat Chouki steeds verder tot extremen in zijn werk als performance kunstenaar, schijnbaar in een poging het geheim tot het eeuwige leven te vinden. Natalie's vriend Walter is een projectionist (de ter ziele gegane cinema Calypso wordt voor de gelegenheid weer tot leven gewekt), die zonder geldige reden ontslagen wordt. Zijn ex-vriendin en moeder van zijn dochter, Lara, weet niet wat ze met haar leven aanmoet na de breuk. Firmin, de eigenaar van een kunstgalerij, is geobsedeerd door zijn secretaresse. Paul, een leerkracht Frans, zit vast in een verdord huwelijk en kan het niet verkroppen dat zijn boek geflopt is. En dan zijn er nog twee gesjeesde Gentenaars die hun kost verdienen met het aanplakken van affiches, én een eigenaardige figuur die zichzelf de Windman laat noemen.

Barman heeft in het construeren van z'n verhaal duidelijk goed gekeken naar illustere voorgangers als Robert Altman ('Short Cuts') en PT Anderson ('Magnolia'). Ook hier krijgen we een mozaiek aan verhalen en personages, en indien de regisseur nog niet helemaal op het niveau staat van zijn beroemde collega's, is het toch moeilijk te ontkennen dat hij een meer dan verdienstelijke poging onderneemt.

Stilistisch gezien is dit een film die helemaal goed zit. Het enige echte hoofdpersonage van AWTWB is Antwerpen, en de stad is zelden zo mooi in beeld gebracht als hier. Van de voetgangerstunnel over de kaaien, tot op het Astridplein, de Leien en de Keyserlei, laat Barman zijn camera liefdevol door de Scheldestad zweven, door al die straten die veel te vuil zijn en veel te vaak worden opgebroken, maar toch zo onvoorstelbaar mooi kunnen zijn. AWTWB probeert voor Antwerpen te doen wat 'Manhattan' destijds voor New York deed. We krijgen nog nét geen Gershwin op de soundtrack.

En Barman doet wel méér mooie dingen met die camera. Hier zien we eindelijk nog eens een filmmaker aan het werk die geen schrik heeft om dat ding eens een keer te laten bewegen - regelmatig zet hij hem gewoon op de schouder, of snoert hij een steadycam aan. De film spàt visueel van het scherm, en hoe lang is het al niet geleden dat we dàt nog eens hebben kunnen zeggen van een Belgische productie? Vooral het door drank en coke aangedreven middenstuk van de film - een gigantische fuif georganiseerd door Natalie - is een huzarenstukje, mét een zeer mooie hommage aan Brian De Palma er gratis bovenop (het segment in het toilethokje).

Zoals u kon verwachten van iemand als Barman, is ook de soundtrack een absolute voltreffer. Niet enkel omdat we goeie muziek te horen krijgen (hoewel dat absoluut het geval is), maar vooral ook omdat elk nummer perfect gekozen lijkt voor de bijbehorende scène. Let vooral op het gebruik van 'Summer's Here' tijdens de begingeneriek (die op zichzelf sowieso al een uitstekend staaltje cinema is). Een groot deel van de lange fuifsequens wordt voortgestuwd door bonkende ritmes die ons, evenzeer als het camerawerk, dieper de film, de nacht en de personages inleiden.

En nog een grote troef zijn de dialogen. De meeste personages bedienen zich van een sappig Antwerps - ik kan mij voorstellen dat mensen uit andere streken af en toe wel eens een ondertitel zouden kunnen gebruiken - en klinken behoorlijk levensecht. Mijn persoonlijke favoriet: één van de personages heeft een blauw oog opgelopen door tegen een deur te botsen en reageert: "Ik zal wel tegen de mensen zeggen dat ik slaag heb gekregen van m'n vent." Wie denkt dat dit soort van personages en uitspraken karikaturaal zijn, moet dringend eens een paar weken in Antwerpen doorbrengen. Wél karikaturaal zijn de twee Gentenaars, maar die zijn dan weer zo hilarisch dat je er echt niet wakker van kunt liggen. Voor een bepaalde komische situatie heeft Barman trouwens duidelijk inspiratie gevonden bij Woody Allen - Chouki die in een supermarkt doodleuk aan wildvreemde mensen vraagt of ze wel gelukkig zijn, doet verdacht denken aan een scène uit 'Annie Hall'. Neemt niet weg dat ze bijzonder grappig is.

De acteurs staan doorleefd te acteren, met speciale vermelding voor Broods en Schoenaerts, als het centrale broer/zus-koppel, en Eric Kloeck als gedesillusioneerde artistiekeling. Het feit dat, op een paar uitzonderingen na, de cast voor een keertje niét bestaat uit gezichten die we al honderd keer op tv hebben gezien, helpt ook. In tegenstelling tot het effect dat we krijgen bij Axel Daeseleire, Michael Pas of Tom Van Landuyt, zitten we naar de personages te zien, en niét naar de acteurs.

AWTWB is dus op veel gebieden een enorm succes, behalve dan op één belangrijk gebied: de inhoud. Het is niet zo dat deze film geen plot heeft of nergens over gaat, zoals sommigen wel eens durven beweren, maar dat het gewoon een beetje te weinig is. Barman holt zichzelf enigszins voorbij, hij probeert zo hard om het tempo erin te houden, dat bepaalde personages nauwelijks ruimte krijgen om zich te ontwikkelen (vooral Dirk Roofthooft als Firmin lijkt mij een zwaargehavend slachtoffer van die drang naar snelheid). Uiteindelijk zijn er van al die personages maar twee of drie waarmee je echt een emotionele link kunt leggen - Chouki, Paul en Walter. Een centrale thematiek komt evenmin erg duidelijk naar voren. Wat we te zien krijgen, zijn personages die het op één of andere manier moeilijk hebben met het verleden - liefdes van vroeger, mensen die er niet meer zijn, mislukkingen van toen die je blijven achtervolgen - en die een nieuwe richting aan hun leven dienen te geven. Dat is nu niet bepaald zo'n wereldschokkend thema - de vraag is maar of dat wel voldoende is om een groots opgezette, ambitieuze film van meer dan twee uur aan op te hangen.

Misschien is het dat niet, misschien is AWTWB inderdaad wel style over substance. Maar wàt een stijl! Ik vond dit alleszins verfrissende, gedurfde, geestige cinema die bàrst van de filmvreugde, en getuigt van een talent dat heel wat belooft voor de toekomst. Dié kan Jan Verheyen alvast in z'n zak steken.

http://www.anywaythewindblows.com/

E-mailadres Afdrukken
 
Any Way The Wind Blows
B / 2003
Regie: Tom Barman
Scenario: Tom Barman
Met: Natali Broods; Matthias Schoenaerts; Eric Kloeck; Diane De Belder; Frank Vercruyssen; Dirk Roofthooft; Jonas Boel
Duur: 129 min.


Advertentie
Banner
Advertentie

TEST